છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
૧ સપ્ટેમ્બરથી મહારાષ્ટ્રમાં દૂધ પ્રતિ લિટર ૯ રૂપિયા સુધી મોંઘુ થશે
અમૂલ અને મધર ડેરીએ ૨૦૨૬માં પ્રતિ લિટર ૨ રૂપિયાનો વધારો કર્યો છે
મુંબઈ,તા.૨૮: તહેવારોની મોસમ શરૂ થાય તે પહેલાં, મહારાષ્ટ્રમાં દૂધ પીવાનું મોંઘુ થવાનું છે. ૧ સપ્ટેમ્બરથી રાજ્યમાં પ્રતિ લિટર ૯ રૂપિયા સુધીના સીધા વધારાની જાહેરાતથી ફરી એકવાર સામાન્ય માણસના ઘરના બજેટ અંગે ચિતા વધી છે. જોકે, આ અચાનક આંચકો નથી; રાજ્યના દૂધ ઉત્પાદકો અને પ્રોસેસર્સ કલ્યાણ સંગઠને ગાય અને ભેંસના દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૨ રૂપિયાનો વધારો કરી દીધો હતો, જે ૧૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવ્યો હતો. તે સમયગાળા દરમિયાન, દહીં અને ચીઝ જેવા રોજિદા ડેરી ઉત્પાદનો પણ લગભગ ૧૦% મોંઘા થયા હતા. આનો અર્થ એ થયો કે મહારાષ્ટ્રમાં ગ્રાહકોને માત્ર ત્રણ અઠવાડિયામાં બીજી વખત ભાવવધારાનો સામનો કરવો પડશે. પરંતુ આ વલણ ફક્ત મહારાષ્ટ્ર પૂરતું મર્યાદિત નથી. દેશના વિવિધ ભાગોમાં, મુખ્ય રાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સથી લઈને પ્રાદેશિક સહકારી ડેરીઓ સુધી, ૨૦૨૫ અને ૨૦૨૬ દરમિયાન ભાવમાં વારંવાર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ચાલો સમજીએ કે છેલ્લા બે વર્ષમાં દૂધ કેટલું મોંઘુ થયું છે અને ભવિષ્યના ભાવનો અંદાજ શું છે.
જો આપણે ૨૦૨૬ ના પહેલા આઠ મહિના પર નજર કરીએ, તો દૂધના ભાવમાં વધારો અટક્યો નથી. સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ નિર્ણય ૧૪ મેના રોજ આવ્યો, જ્યારે દેશની બે સૌથી મોટી દૂધ બ્રાન્ડ, અમૂલ અને મધર ડેરીએ એકસાથે દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. ૨ નો વધારો કર્યો. સમકાલીન અહેવાલોમાં આ વધારાની પુષ્ટિ થઈ. ત્યારબાદ તેની અસર પ્રાદેશિક ડેરીઓ પર ફેલાઈ. રાજસ્થાનમાં સારસ, મધ્યપ્રદેશમાં સાંચી અને મહારાષ્ટ્રમાં ગોકુળ જેવી અનેક સહકારી સંસ્થાઓએ પણ મે મહિનામાં તેમના ભાવમાં વધારો કર્યો. જૂનની શરૂઆતમાં, કેરળમાં મિલ્માએ પણ દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. ૪ નો વધારો કર્યો. ઓગસ્ટ સુધીમાં, મહારાષ્ટ્રમાં આ ચક્ર ફરી વળ્યું. શરૂઆતમાં, ભાવ વધારો ?૨ હતો, અને હવે, ૧ સપ્ટેમ્બરથી, ભાવ પ્રતિ લિટર રૂ. ૯ નો વધારો થવાની તૈયારીમાં છે. એકંદરે, આ વર્ષે, રાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સથી શરૂ થયેલી ફુગાવાની લહેર અનેક રાજ્યોની ડેરીઓમાં એક પછી એક ફેલાઈ ગઈ છે.
ગયા વર્ષે, ૨૦૨૫માં એપ્રિલ અને મે મહિના દૂધના ભાવની દ્રષ્ટિએ સૌથી અસ્થિર હતા. ૧ એપ્રિલથી કર્ણાટક મિલ્ક ફેડરેશન દ્વારા તેના લોકપ્રિય નંદિની બ્રાન્ડના દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૪ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. મહિનાના અંતે, ૩૦ એપ્રિલના રોજ, મધર ડેરીએ પણ પ્રતિ લિટર ૨ રૂપિયાનો વધારો કર્યો હતો અને બીજા જ દિવસે, ૧ મેના રોજ, અમૂલ અને પરાગ મિલ્ક ફૂડ્સે પણ પ્રતિ લિટર ૨ રૂપિયાનો વધારો કર્યો હતો. ત્રણ અઠવાડિયા પછી, ૨૨ મેના રોજ, બિહાર અને ઝારખંડમાં સુધા ડેરીએ વિવિધ દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૨ થી ૩ રૂપિયાનો વધારો કર્યો હતો. દરમિયાન, હેરિટેજ ફૂડ્સે પણ સંકેત આપ્યો હતો કે તે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં તેના ડેરી ઉત્પાદનોના ભાવમાં ૧ થી ૨ રૂપિયાનો વધારો કરી શકે છે. આનો અર્થ એ થયો કે એપ્રિલ-મે ૨૦૨૫ની સીઝન દૂધ ફુગાવાનો સમયગાળો સાબિત થયો.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી દિલ્હી-એનસીઆરમાં દૂધના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ માં, ફુલ-ક્રીમ દૂધ અહીં લગભગ રૂ.૫૮ પ્રતિ લિટર અને ટોન્ડ દૂધ રૂ.૪૮ પ્રતિ લિટરમાં ઉપલબ્ધ હતું. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ સુધીમાં, ફુલ-ક્રીમ દૂધનો ભાવ રૂ.૬૬ અને ટોન્ડ દૂધનો ભાવ રૂ.૫૪ પ્રતિ લિટર થઈ ગયો હતો. આ પછી પણ ભાવમાં વધારો ચાલુ રહ્યો. મે ૨૦૨૬ માં તાજેતરના વધારા પછી, મધર ડેરીનું ફુલ-ક્રીમ દૂધ દિલ્હી-એનસીઆરમાં રૂ.૭૨ પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયું. આનો અર્થ એ થયો કે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ ની તુલનામાં, એક લિટર ફુલ-ક્રીમ દૂધ હવે રૂ.૧૪ વધુ વેચાઈ રહ્યું છે, જે ૨૪%નો વધારો છે. આ સરખામણીમાં મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા રૂ.૯ પ્રતિ લિટરના વધારાને પણ બાકાત રાખવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં દૂધના ભાવમાં રાહતના થોડા સંકેતો છે. ૩૭ મુખ્ય ડેરી કંપનીઓના વિશ્લેષણના આધારે, રેટિગ એજન્સી CRISIL નો અંદાજ છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં દૂધના ભાવમાં વધુ ૪-૫% વધારો થઈ શકે છે. જો કે, કંપનીઓ આ વધારો એક સાથે કરવાને બદલે તબક્કાવાર કરી શકે છે.
(3:27 PM IST)
