નવી દિલ્હી તા.28: પવિત્ર તહેવાર રક્ષાબંધનની આજે સમગ્ર દેશમાં ભાઈ-બહેનના પ્રેમ અને રક્ષણના વચન સાથે ભારે હર્ષોલ્લાસપૂર્વક ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. સામાન્ય ઘરોથી લઈને દેશના રાજકારણના કોરિડોર સુધી આ તહેવારનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતીય રાજકારણમાં પણ એવી કેટલીક પ્રભાવશાળી ભાઈ-બહેનની જોડીઓ રહી છે જેમણે એકસાથે અથવા તો પોતપોતાના અલગ-અલગ રાજકીય માર્ગો અપનાવીને જાહેર જીવન અને રાજકારણમાં મોટું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.

જવાહરલાલ નેહરુ અને વિજય લક્ષ્મી પંડિત
ભારતીય રાજકારણની આ સૌથી જૂની અને ઐતિહાસિક જોડી છે. પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન બન્યા, તો તેમની બહેન વિજય લક્ષ્મી પંડિતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશનું નામ રોશન કર્યું હતું. તેઓ ૧૯૫૩ થી ૧૯૫૪ સુધી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA)ના ૮મા પ્રમુખ બન્યા હતા અને આ પદ સંભાળનારા વિશ્વના પ્રથમ મહિલા તથા એકમાત્ર ભારતીય હતા. આ ઉપરાંત તેઓ મહારાષ્ટ્રના ત્રીજા રાજ્યપાલ પણ રહ્યા હતા.

રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા
વર્તમાન સમયમાં દેશની સૌથી ચર્ચિત અને મજબૂત રાજકીય ભાઈ-બહેનની જોડી રાહુલ અને પ્રિયંકાની છે. ચૂંટણી પ્રચારથી લઈને સંસદ ભવન સુધી બંને વચ્ચે અનોખો પ્રેમ અને બોન્ડિંગ જોવા મળે છે. રાહુલ ગાંધી હાલ લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા (LoP) છે, જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધી AICCના મહાસચિવ છે. વાયનાડ અને રાયબરેલી બંને બેઠકો જીત્યા બાદ રાહુલે પોતાની બહેન પ્રિયંકા માટે વાયનાડ બેઠક ખાલી કરી આપી હતી.

અલગ રાજકીય વિચારધારા ધરાવતી જોડીઓ

•    માધવરાવ સિંધિયા અને વસુંધરા રાજે: રાજસ્થાનના રાજવી પરિવારમાંથી આવતા આ ભાઈ-બહેને વિરોધી રાજકીય પક્ષો પસંદ કર્યા હતા. સ્વર્ગસ્થ માધવરાવ સિંધિયા કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી રહ્યા, તો તેમની બહેન વસુંધરા રાજે ભાજપમાં જોડાયા અને વર્ષ 2003માં રાજસ્થાનના પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી બન્યા.

•    વાયએસ જગન મોહન રેડ્ડી અને વાયએસ શર્મિલા: આંધ્રપ્રદેશના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી જગન મોહન રેડ્ડી અને તેમની બહેન શર્મિલા શરૂઆતમાં એકસાથે હતા, પરંતુ રાજકીય મતભેદોને કારણે શર્મિલા કોંગ્રેસમાં જોડાયા અને હાલ આંધ્રપ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે પોતાના ભાઈના જ કટ્ટર આલોચક બન્યા છે.

•    KTR અને કે. કવિતા: તેલંગાણાના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કેસીઆરના સંતાનો KTR અને કવિતા BRS પાર્ટીના મુખ્ય ચહેરા હતા. KTR મંત્રી રહ્યા તો કવિતા MLC હતા. જોકે, વર્ષ 2025માં કવિતાને પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરાયા બાદ તેમણે એપ્રિલ 2026માં 'તેલંગાણા રક્ષા સેના' નામનો નવો રાજકીય પક્ષ રચ્યો છે.