નવી દિલ્હી :  ભારતે પોતાની વાયુ ક્ષમતા અને સરહદી સુરક્ષાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે રશિયા સાથે S-400 'સુદર્શન' સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમના વધારાના પાંચ સ્ક્વોડ્રનની ખરીદી પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે. રશિયાએ આ અંગેનો વિગતવાર પ્રસ્તાવ ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલયને સુપ્રત કરી દીધો છે. ₹૫૦,૦૦૦ કરોડથી વધુના અંદાજિત ખર્ચે થનારા આ સોદાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે રશિયા ભારતને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર (ToT) કરશે, જેના હેઠળ બે સ્ક્વોડ્રનનું ઉત્પાદન 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અંતર્ગત સ્વદેશી રીતે ભારતમાં જ કરવામાં આવશે.

આ નિર્ણય પાછળ 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન S-400 સિસ્ટમની અભૂતપૂર્વ સફળતા મુખ્ય કારણ રહી છે. આ સિસ્ટમે દુશ્મન દેશોના ફાઇટર પ્લેન અને ડ્રોનને ભારતીય સીમાથી ૨૦૦ કિલોમીટર દૂર જ રોકીને ગેમ-ચેન્જર ભૂમિકા ભજવી હતી. ૨૦૧૮ના મૂળ સોદા હેઠળ ભારતે મેળવેલા ત્રણ સ્ક્વોડ્રન હાલમાં પંજાબ-જમ્મુ, રાજસ્થાન-ગુજરાત અને સિક્કિમ સરહદો પર તૈનાત રહીને મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડી રહ્યા છે. માર્ચ ૨૦૨૬માં ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) દ્વારા મંજૂર કરાયેલા આ નવા અનુવર્તી ઓર્ડર પર અમેરિકી CAATSA પ્રતિબંધો લાગુ નહીં પડે.

આગામી સમયમાં આ પાંચ નવા સ્ક્વોડ્રન અને ભારતની સ્વદેશી 'પ્રોજેક્ટ કુશા' વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી એકસાથે મળીને પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને મોરચે તૈનાત કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ભારતીય વાયુસેના વપરાયેલા ઇન્ટરસેપ્ટર્સને બદલવા માટે ₹૧૦,૦૦૦ કરોડની મિસાઇલ ખરીદીની પ્રક્રિયા પણ અલગથી કરી રહી છે. એકવાર તમામ ૧૦ સ્ક્વોડ્રન તૈનાત થઈ જશે, ત્યારે ભારતનું આકાશ સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ્સ, બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને ડ્રોન હુમલાઓ સામે સંપૂર્ણપણે ભેદાઈ ન શકે તેવું અજેય કવચ મેળવી લેશે.