તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
પાકિસ્તાનમાં ૭ કરોડ લોકો ગરીબઃ બલુચિસ્તાનમાં ભૂખમરો
ભારત સામે વારંવાર ઘુરક્રિયા કરતું પાકિસ્તાન કંગાળ થવાના આરેઃ શિક્ષણ બજેટમાં કાપઃ ગરીબીએ રેકોર્ડ તોડયા : પાછલા ૬ વર્ષમાં ગરીબી ૭% વધીઃ આવકની અસમાનતા ગંભીર બનીઃ મોંઘવારીમાં પીસાઈ રહી છે પ્રજા
ઇસ્લામાબાદ,તા.૧૩: પાકિસ્તાનની ગરીબીનો માર સામાન્ય લોકો ભોગવી રહ્યા છે. આર્થિક સર્વેક્ષણમાં ચોંકાવનારા તથ્યો બહાર આવ્યા છે. છેલ્લા છ વર્ષમાં પાકિસ્તાનમાં ગરીબીમાં સાત ટકાનો વધારો થયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, આશરે ૨૭ મિલિયન લોકો ગરીબીમાં સરી પડ્યા, જેના કારણે દેશમાં ગરીબોની કુલ સંખ્યા સાત કરોડ થઈ ગઈ.
આર્થિક સર્વેક્ષણ દર્શાવે છે કે ૨૦૧૮-૧૯માં ગરીબી ૨૧.૯ ટકા હતી, જે ૨૦૨૪-૨૫માં વધીને ૨૮.૯ ટકા થઈ ગઈ. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ગરીબી ૨૮.૨ ટકાથી વધીને ૩૬.૨ ટકા થઈ ગઈ, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં તે ૧૧ ટકાથી વધીને ૧૭.૪ ટકા થઈ ગઈ.
પ્રાંતીય ડેટા દર્શાવે છે કે તમામ પ્રદેશોમાં ગરીબી વધી છે. પંજાબ પ્રાંતમાં, તે ૧૬.૫ ટકાથી વધીને ૨૩.૩ ટકા થઈ ગઈ. સિધમાં, તે ૨૪.૫ ટકાથી વધીને ૩૨.૬ ટકા, ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં ૨૮.૭ ટકાથી વધીને ૩૫.૩ ટકા અને બલુચિસ્તાનમાં ૪૧.૮ ટકાથી વધીને ૪૭ ટકા થયું.
ગરીબીની દ્રષ્ટિએ બલુચિસ્તાન ટોચ પર રહ્યું, જ્યારે ચાર પ્રાંતોમાં પંજાબ સૌથી ઓછું ગરીબી સ્તર ધરાવે છે. સર્વેમાં જણાવાયું છે કે ગરીબીમાં આ વધારો લાંબા ગાળાના આર્થિક આંચકાઓને કારણે થયો છે.
આમાં રેકોર્ડબ્રેક ફુગાવો, ચલણનું અવમૂલ્યન, આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળના સ્થિરીકરણ પગલાં, પૂર જેવી વિનાશક હવામાન ઘટનાઓ અને પﾍમિ એશિયામાં સંઘર્ષનો સમાવેશ થાય છે.
ડેટા દર્શાવે છે કે દેશમાં અસમાનતા વધી છે, કારણ કે રાષ્ટ્રીય ગિની ગુણાંક (જે આવકની અસમાનતાને માપે છે) ૨૦૧૮-૧૯માં ૨૮.૪ થી વધીને ૨૦૨૪-૨૫માં ૩૨.૭ થયો છે. આ સૂચવે છે કે ગરીબીમાં વધારાની સાથે આવક વિતરણમાં અસમાનતા પણ વધી છે.
આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલ પાકિસ્તાન વધુ ખરાબ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે. ગુરુવારે જાહેર કરાયેલા પાકિસ્તાન આર્થિક સર્વેક્ષણ ૨૦૨૫-૨૬ ના આંકડા આઘાતજનક છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી દેશમાં ગરીબીએ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે, પરંતુ સરકારે બાળકોના શિક્ષણ માટેના બજેટમાં ભારે ઘટાડો કર્યો છે. આર્થિક સર્વેક્ષણ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં રાષ્ટ્રીય ગરીબી દર વધીને ૨૮.૯% થયો છે, જ્યારે શિક્ષણ ખર્ચ GDP ના માત્ર ૦.૮% થયો છે.
સર્વેક્ષણમાં જણાવાયું છે કે વધતી જતી ફુગાવાએ સામાન્ય લોકોની મુશ્કેલીઓમાં વધુ વધારો કર્યો છે. ૨૦૧૮-૧૯માં માથાદીઠ માસિક ગરીબી રેખા ૩,૭૫૭ રૂપિયા હતી, જે હવે વધીને ૮,૪૮૪ રૂપિયા થઈ ગઈ છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ સૌથી વધુ ખરાબ થઈ છે. ગ્રામીણ ગરીબી ૨૮.૨ ટકાથી વધીને ૩૬.૨ ટકા થઈ છે, જ્યારે શહેરી ગરીબી ૧૧ ટકાથી વધીને ૧૭.૪ ટકા થઈ છે.
પ્રાંતોની વાત કરીએ તો, બલુચિસ્તાન સૌથી ગરીબ રહ્યું છે, જેમાં ૪૭ ટકા વસ્તી ગરીબી રેખા નીચે જીવે છે. આ પછી ખૈબર પખ્તુનખ્વા ૩૫.૩ ટકા, સિધ ૩૨.૬ ટકા અને પંજાબ ૨૩.૩ ટકા સાથે આવે છે. અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આવકની અસમાનતા સતત વધી રહી છે. ગિની ગુણાંક ૨૮.૪ થી વધીને ૩૨.૭ થયો છે, જે અમીર અને ગરીબ વચ્ચે વધતા અંતરને દર્શાવે છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ભૂરાજકીય કટોકટી પાકિસ્તાનની સ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનના વિદેશી વિનિમય (રેમિટન્સ)નો આશરે ૫૫ ટકા મધ્ય પૂર્વમાંથી આવે છે. જો ત્યાં પરિસ્થિતિ વધુ વણસે તો લાખો પરિવારોની આવક પર અસર પડી શકે છે, જે ગરીબીમાં વધુ વધારો કરશે.
શિક્ષણ ક્ષેત્રની સ્થિતિ અત્યંત ચિતાજનક છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રની સ્થિતિને પણ અત્યંત ચિતાજનક ગણાવવામાં આવી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં શિક્ષણ પર સરકારી ખર્ચ ઘટીને ૯૬૨ અબજ પાકિસ્તાની રૂપિયા થવાનો અંદાજ છે, જે ગયા વર્ષે ૧,૨૫૧ અબજ રૂપિયા હતો. શિક્ષણ પરનો કુલ ખર્ચ હવે દેશના GDP ના માત્ર ૦.૮ ટકા છે, જે ૨૦૨૩ માં ૧.૫ ટકા હતો. પંજાબ અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં તેમના શિક્ષણ બજેટમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જોકે સિધ અને બલુચિસ્તાનમાં ખર્ચમાં વધારો થયો છે.
અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં સાક્ષરતા દર ૬૩ ટકા છે, જ્યારે ષી સાક્ષરતા માત્ર ૫૪ ટકા છે. દેશમાં લગભગ એક તૃતીયાંશ બાળકો શાળાની બહાર રહે છે. શાળાઓમાં પણ મૂળભૂત માળખાકીય સુવિધાઓનો ગંભીર અભાવ છે. દેશભરમાં માત્ર ૫૯ ટકા પ્રાથમિક શાળાઓમાં વીજળી છે, જ્યારે બલુચિસ્તાનમાં આ આંકડો માત્ર ૨૧ ટકા છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણમાં સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો શિક્ષણ અને સામાજિક કલ્યાણમાં રોકાણ વધારવામાં નહીં આવે તો પાકિસ્તાનમાં ગરીબી, અસમાનતા અને બેરોજગારીની સમસ્યાઓ વધુ વકરી શકે છે.
(10:02 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
