તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
શાંતિ કરારથી ભારતને ૭ તાત્કાલિક અને લાંબા ગાળાના ફાયદા
યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેના શાંતિ કરારથી ભારતને નોંધપાત્ર રાહત મળીઃ ઘણા ક્ષેત્રોમાં સીધા ફાયદા થવાની સંભાવના ઊભી થઈ
નવી દિલ્હી,તા.૧૫: લગભગ સાડા ત્રણ મહિના સુધી વિશ્વને યુદ્ધની ભયાનકતાથી પીડાવ્યા પછી, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે તેમના ૮૦મા જન્મદિવસે ઈરાન સાથે શાંતિ કરારની જાહેરાત કરી. ઈરાન અને યુએસ-ઈઝરાયલ વચ્ચેના આ શાંતિ કરારથી ભારત સૌથી વધુ રાહત મેળવનારા દેશોમાંનો એક છે.
પﾍમિ એશિયા સંકટને ઉકેલવા માટે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા કરારથી ભારતને ઓછામાં ઓછા સાત ફાયદા થશે. આમાંથી કેટલાક તાત્કાલિક લ્લશ્યમાન થવાની સંભાવના છે, જ્યારે અન્ય લાંબા ગાળાની અસરો ધરાવશે.
ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન સાથેનો કરાર હવે પૂર્ણ થઈ ગયો છે. હું હવે ટોલ વિના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાની સંપૂર્ણ પરવાનગી આપું છું અને સાથે સાથે યુએસ નેવીને તાત્કાલિક નાકાબંધી હટાવવા માટે અધિકૃત કરું છું. વિશ્વના જહાજો, તમારા એન્જિન શરૂ કરો. તેલ વહેવા દો!
તેલ અને ગેસ સંકટમાંથી રાહત ઈરાન-યુએસ શાંતિ કરારની માત્ર જાહેરાતથી જ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, તે અમલમાં આવે તે પહેલાં જ.
સોમવાર સવાર (૧૫ જૂન, ૨૦૨૬) સુધીમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ચાર ટકા સુધી ઘટી ગયા છે, જે પ્રતિ બેરલ $૮૪ થી નીચે આવી ગયા છે.
ભારતને તાત્કાલિક ફાયદો થશે, અને તેનું તેલ આયાત બિલ ઘટવાનું શરૂ થશે, જેના કારણે ફુગાવામાં ઘટાડો થશે.
ઈરાનથી ભારતનું તેલ અને કુદરતી ગેસની આયાત પણ ફરી શરૂ થશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં યુએસ નાકાબંધીથી પુરવઠામાં ભારે વિક્ષેપ પડ્યો છે.
૯ થી ૧૦ લાખ ભારતીયો પﾍમિ એશિયા અથવા ખાડી દેશોમાં રહે છે. યુએસ, ઇઝરાયલ અને તેમના સાથીઓ અને ઈરાન અને તેના સાથીઓ વચ્ચે સાડા ત્રણ મહિનાથી ચાલી રહેલી લડાઈ અને છોડવામાં આવી રહેલી મિસાઈલોએ અહીં રહેતા ભારતીયોના જીવન અને સંપત્તિને જોખમમાં મૂક્યું છે.
દુર્ભાગ્યે, કેટલાક ભારતીયો પહેલાથી જ પ્રભાવિત થયા છે. શાંતિ અને સ્થિરતા અહીં રહેતા ભારતીયોની સલામતી સુનિﾍતિ કરશે.
પﾍમિ એશિયા કટોકટીને કારણે, ભારતને ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG/LPG પુરવઠાના વૈકલ્પિકસ્ત્રેતો શોધવાની ફરજ પડી હતી.
ભારતે રશિયા અને વેનેઝુએલાથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ આયાત કરવાનું શરૂ કર્યું છે.
આ તેલ સસ્તા હોવા છતાં, તેમના પરિવહન ખર્ચ ગલ્ફ દેશો કરતા ઘણા વધારે છે.
આના કારણે ભારતમાં ઉત્પાદન, નૂર અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે.
છેલ્લા સાડા ત્રણ મહિનામાં સમગ્ર પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ ગઈ છે, પરંતુ તે ધીમે ધીમે સામાન્ય થવાની અપેક્ષા છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં યુએસ નાકાબંધી, ઈરાનની કડકતા સાથે, તાજેતરના મહિનાઓમાં તેમાંથી પરિવહન અત્યંત જોખમી બનાવ્યું છે.
ભારતીય ક્રૂ સાથેના અનેક જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, જેના પરિણામે અનેક ભારતીયોના જીવ ગયા છે.
યુએસએ તાજેતરમાં ઓમાનના અખાતમાં પલાઉ-ધ્વજવાળા ટેન્કર પર હુમલો કર્યો હતો, જેમાં ત્રણ ભારતીય ખલાસીઓના મોત થયા હતા.
ભારત સાડા ત્રણ મહિનાથી તેલ અને ગેસ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે ખાડી દેશોમાં માલ મોકલતા ભારતીય નિકાસકારો પણ પ્રભાવિત થયા છે.
ઘણા ખાડી દેશો ખાદ્યપદાર્થો, શાકભાજી અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ માટે ભારત પર ભારે નિર્ભર છે, પરંતુ તેમની સપ્લાય ચેઇન પણ ખોરવાઈ ગઈ છે.
ઓમાન દ્વારા ભારતીય માલ મોકલવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ આ અત્યંત પડકારજનક અને ખર્ચાળ સાબિત થઈ રહ્યું છે.
ઈરાન પોતે ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનો, દવાઓ, કપડાં અને ભારે મશીનરીનો મુખ્ય આયાતકાર છે.
આ શાંતિ કરારથી ભારતીય નિકાસકારો અને ખાડી દેશોના આયાતકારોને પણ મોટો ફાયદો થવાની શક્યતા છે.
ચાબહાર બંદર અને INSTC માટે સારા સમાચાર ઈરાનના ચાબહાર બંદરમાં ભારતનું નોંધપાત્ર આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક રોકાણ છે. યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે આ પ્રોજેક્ટ પર કામ પહેલાથી જ અવરોધાયું છે. ઈરાન-યુએસ સંઘર્ષને કારણે વધુ પ્રતિબંધોનો ભય હતો, જે હવે ટાળવાની અપેક્ષા છે, અને કામ ઝડપથી આગળ વધવાની શક્યતા છે.
એ જ રીતે, યુદ્ધને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર (INSTC) પર પણ ભય હતો.
પરંતુ હવે, આ પ્રોજેક્ટ પર કામ પણ ઝડપથી આગળ વધવાની શક્યતા છે. તે ભારત અને અફઘાનિસ્તાન, રશિયા અને મધ્ય એશિયા વચ્ચે સીધો વેપાર સરળ બનાવશે.
આ યુદ્ધે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ પેદા કર્યો છે. તાજેતરમાં થયેલા યુએસ હુમલામાં ત્રણ ભારતીય ખલાસીઓની હત્યા થઈ હોવાથી બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ વધુ વકર્યો છે.
વધુમાં, ભારતે બધા ખાડી દેશો સાથે સામાન્ય રાજદ્વારી સંબંધો જાળવવામાં નોંધપાત્ર પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો છે, ઘણીવાર મુશ્કેલ પરીક્ષણોનો સામનો કરવો પડે છે.
એકવાર શાંતિ કરાર પૂર્ણ થયા પછી, ભારત બિનજરૂરી રીતે ઉદ્વવેલા આ અણધાર્યા સંકટમાંથી મુક્ત થઈ શકે છે.
(10:01 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
