મુંબઇ તા.૨૧: છેલ્‍લા દાયકામાં ગુજરાતના વ્‍યક્‍તિગત રોકાણકારોનું ઇક્‍વિટી ટર્નઓવર લગભગ છ ગણું વધ્‍યું છે, જ્‍યારે રાજ્‍યમાં સક્રિય ઇક્‍વિટી રોકાણકારોની સંખ્‍યા આઠ ગણી વધી છે.

નેશનલ સ્‍ટોક એક્‍સચેન્‍જના શેરબજારમાં છૂટક ભાગીદારીનો ટ્રેક રાખતા અહેવાલમાં આ આંકડા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્‍યા છે. સક્રિય રોકાણકારોની સંખ્‍યા અને તેમના ટર્નઓવરમાં વૃદ્ધિ દરની દ્રષ્ટિએ સુરત જિલ્‍લો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમે છે.

અમદાવાદ જિલ્‍લો સક્રિય રોકાણકારોની સંખ્‍યા અને ટર્નઓવરમાં બીજા ક્રમે છે. NSE ડેટા દર્શાવે છે કે નાણાકીય વર્ષ ૧૬ ના અંતમાં ગુજરાતમાં ૬.૧ લાખ સક્રિય વ્‍યક્‍તિગત રોકાણકારો હતા. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના અંત સુધીમાં આ આંકડો ૪૬.૧ લાખ સુધી પહોંચી ગયો. સક્રિય રોકાણકારને એક રજિસ્‍ટર્ડ રોકાણકાર તરીકે વ્‍યાખ્‍યાયિત કરવામાં આવે છે જેણે વર્ષ દરમિયાન ઓછામાં ઓછો એક વખત વેપાર કર્યો હોય.

અહેવાલમાં એ પણ જાણવા મળ્‍યું છે કે ગુજરાતમાં વ્‍યક્‍તિગત રોકાણકારોનું ઇક્‍વિટી ટર્નઓવર નાણાકીય વર્ષ ૧૬ માં રૂ. ૩.૫ લાખ કરોડથી વધીને નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં રૂ. ૧૮.૫ લાખ કરોડ થયું છે, જે સમગ્ર રાજ્‍યમાં છૂટક વેપાર પ્રવૃત્તિમાં તીવ્ર વધારો દર્શાવે છે.

જિલ્‍લાઓમાં, અમદાવાદ દેશના સૌથી મોટા છૂટક વેપાર કેન્‍દ્રોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્‍યું છે. ટર્નઓવરની દ્રષ્ટિએ રાષ્ટ્રીય સ્‍તરે ટોચના ૧૦ જિલ્‍લાઓમાં મુંબઈ સબર્બન અને બેંગલુરુ પછી, તે ત્રીજા ક્રમે છે. અમદાવાદે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં રૂ. ૬.૧ લાખ કરોડનું ઇક્‍વિટી ટર્નઓવર નોંધાવ્‍યું હતું, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૬ માં રૂ. ૧.૩ લાખ કરોડ હતું.

સુરતે દાયકા દરમિયાન સ્‍ટોક ટ્રેડિગ પ્રવૃત્તિમાં દેશમાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં તેનું ઇક્‍વિટી ટર્નઓવર રૂ. ૩.૩ લાખ કરોડને વટાવી ગયું હતું, જે ૧.૯% હિસ્‍સો ધરાવે છે, અને ૧૦-વર્ષનો ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર ૨૩.૫% નોંધાવ્‍યો હતો, જે અહેવાલમાં ટ્રેક કરાયેલા ટોચના જિલ્‍લાઓમાં સૌથી વધુ છે.

NSE રિપોર્ટમાં સુરતના રોકાણકારોની ભાગીદારીમાં મજબૂત વૃદ્ધિ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્‍યો હતો. ૅવધુમાં, ટોચના ૧૦ જિલ્‍લાઓમાંથી, પાંચે છેલ્‍લા દાયકામાં સક્રિય રોકાણકારોની સંખ્‍યામાં 5x થી વધુ વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી, જેમાં સુરત 11x (FY26 માં ૭.૬ લાખ રોકાણકારો) સાથે આગળ છે, અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

નિષ્‍ણાતોએ જણાવ્‍યું હતું કે આ વધારો ઘરગથ્‍થુ બચતમાં માળખાકીય પરિવર્તન અને ડિજિટલ પ્‍લેટફોર્મ દ્વારા ઇક્‍વિટી બજારોમાં વ્‍યાપક પહોંચને પ્રતિબિબિત કરે છે.

છેલ્‍લા દાયકામાં, ગુજરાતે તેના રિટેલ રોકાણકારોના આધારમાં નોંધપાત્ર વધારો જોયો છે, જેમાં ભાગીદારી પરંપરાગત વ્‍યવસાયિક પરિવારોથી આગળ વધીને પગારદાર વ્‍યાવસાયિકો, નાના વેપારીઓ અને પહેલી વાર બજારમાં પ્રવેશ કરનારા લોકો સુધી પહોંચી છે, અમદાવાદની એક સ્‍ટોક બ્રોકિગ કંપનીના ડિરેક્‍ટર વનેશ પંચાલે જણાવ્‍યું હતું.

પંચાલે ઉમેર્યું હતું કે, પરંપરાગત રોકાણના રસ્‍તાઓ હવે આકર્ષક રહ્યા નથી અને ટર્નઓવર અને સક્રિય રોકાણકારોમાં વધારો દર્શાવે છે કે અમદાવાદ અને સુરત જેવા શહેરોમાં ઇક્‍વિટી રોકાણ વધુ મુખ્‍ય પ્રવાહમાં આવી ગયું છે.

આ ડેટા ભારતના રિટેલ ઇક્‍વિટી લેન્‍ડસ્‍કેપમાં ગુજરાતના વધતા મહત્‍વને રેખાંકિત કરે છે, જેમાં દાયકા દરમિયાન રોકાણકારોની ભાગીદારી અને ટ્રેડિંગ વોલ્‍યુમ બંનેમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.