નવી દિલ્હી : ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોમાં આજે એક નવો સૂર્યોદય થયો છે. બંને દેશો વચ્ચેનો અત્યંત મહત્વકાંક્ષી વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) આજથી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવી ગયો છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે આ કરારને ભારતની વૈશ્વિક વેપાર સફરમાં એક ક્રાંતિકારી સીમાચિહ્નરૂપ ગણાવ્યો છે. નવી દિલ્હીમાં મીડિયાને સંબોધિત કરતા તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ ભાગીદારી માત્ર સરહદો પરના વેપારને જ સરળ નહીં બનાવે, પરંતુ બંને અર્થતંત્રોને વધુ મજબૂત અને પરસ્પર નિર્ભર બનાવશે.

આ કરાર ભારત દ્વારા કરવામાં આવેલા અત્યાર સુધીના સૌથી વ્યાપક વેપાર કરારોમાંનો એક છે. તેની વિશેષતા એ છે કે તે ભારતના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો જેવા કે ડેરી અને કૃષિ ક્ષેત્રને સંપૂર્ણ રક્ષણ પૂરું પાડે છે, જ્યારે બીજી તરફ ભારતીય માલ અને સેવાઓ માટે બ્રિટિશ બજારોના દરવાજા ખોલે છે. આ કરાર પરંપરાગત વેપારથી ઘણો આગળ વધીને ડિજિટલ વેપાર, સરકારી ખરીદી, નવીનતા (Innovation), MSMEs, શ્રમ અને પર્યાવરણ જેવા આધુનિક અને ભવિષ્યલક્ષી ક્ષેત્રોને પણ પોતાના દાયરામાં આવરી લે છે.

ભારતીય વ્યાવસાયિકો (Professionals) માટે આ કરારમાં એક મોટી રાહત આપવામાં આવી છે જેને 'ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ, યુકેમાં કામચલાઉ ધોરણે મોકલવામાં આવતા ભારતીય આઈટી અને અન્ય ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને ત્યાં સોશિયલ સિક્યોરિટી (સામાજિક સુરક્ષા) માં યોગદાન આપવાથી મુક્તિ મળશે. તેઓ ભારતમાં જ પોતાનું યોગદાન ચાલુ રાખી શકશે, જેનાથી કંપનીઓ અને કર્મચારીઓ બંનેના ખર્ચમાં મોટો બચાવ થશે અને ભારતીય પ્રતિભાઓ માટે વૈશ્વિક મંચ પર કામ કરવું વધુ સરળ બનશે.

સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન હવે એ વાત પર કેન્દ્રિત છે કે ભારતના નાના ઉદ્યોગો (MSMEs), કૃષિકારો અને ખાસ કરીને સીફૂડ નિકાસકારો આ કરાર હેઠળ મળનારી ટેરિફ મુક્તિઓનો મહત્તમ લાભ ઉઠાવી શકે. આ નવું માળખું વેપાર કરવા માટે ગેરવાજબી સરકારી કે નિયમનકારી અડચણોને દૂર કરશે, જેથી ભારત અને યુકે વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધો વધુ નિકટતમ બનશે. આ કરાર આવનારા વર્ષોમાં બંને દેશો માટે રોજગારીની લાખો તકોનું સર્જન કરશે તેવી આશા સેવાઈ રહી છે.