નવી દિલ્હી, તા.૦૬: ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં ટૂંક સમયમાં એક નવો સ્વર્ણિમ અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામમોહન નાયડુએ ૬ ઓક્ટોબરના રોજ જાહેરાત કરી છે કે ભારત એક મહત્વપૂર્ણ સંયુક્ત સાહસ (જોઈન્ટ વેન્ચર) દ્વારા આગામી બે વર્ષની અંદર પોતાનું પ્રથમ સ્વદેશી નિર્મિત 'મેડ-ઈન-ઈન્ડિયા' સિવિલિયન (નાગરિક) વિમાન મેળવી લેશે. નવી દિલ્હી ખાતે આયોજિત એક કાર્યક્રમ દરમિયાન કરવામાં આવેલી આ જાહેરાતથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે એરોસ્પેસ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે એક મજબૂત શક્તિ તરીકે ઊભરી આવવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે.

નવી દિલ્હીમાં આયોજિત 'ઈન્ડિયન ફાઉન્ડેશન ફોર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ' (IFQM) ના ખાસ પરિસંવાદમાં બોલતા નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રીએ દેશના ઝડપથી વિસ્તરી રહેલા એવિએશન ઈકોસિસ્ટમ વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય એરલાઇન્સ કંપનીઓએ હાલમાં ૧,૬૦૦થી વધુ નવા વિમાનોના ઓર્ડર આપ્યા છે, જેનું અંદાજિત મૂલ્ય ૧૦૦ અબજ ડોલર જેટલું થાય છે. દેશમાં હાલમાં ૧૬૫ સક્રિય એરપોર્ટ છે અને સ્થાનિક એરલાઇન્સ સંયુક્ત રીતે લગભગ ૮૫૦ વિમાનોનો કાફલો ચલાવી રહી છે.

દેશમાં ઉડ્ડયન નેટવર્કના અસાધારણ વિસ્તરણની યોજના અંગે માહિતી આપતાં મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે આગામી ૧૦ વર્ષોમાં દેશભરમાં ૧૦૦થી વધુ નવા એરપોર્ટ બનાવવાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. એરલાઇન કાફલા અને એરપોર્ટના આ ઝડપી વિકાસને પહોંચી વળવા માટે સરકારે શ્રેષ્ઠ નીતિઓ બનાવવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. ઉચ્ચ-સ્તરીય એરોસ્પેસ ઉત્પાદન માટે ગુણવત્તાયુક્ત સામગ્રી અને કુશળ માનવબળ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે, જેના પર સરકાર ભાર મૂકી રહી છે.

વૈશ્વિક વિમાન ઉત્પાદક દિગ્ગજ કંપનીઓ બોઇંગ અને એરબસ વિશે વાત કરતા મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હાલમાં આ કંપનીઓ ભારતમાંથી લગભગ $૪ અબજના પાર્ટ્સ અને સેવાઓ મેળવે છે. આ દાયકાના અંત સુધીમાં આ આંકડો $૧૦ અબજ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. આ ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકાર ભારતમાં જ ફાઇટર અને સિવિલિયન જેટ એન્જિનનું નિર્માણ થાય તે દિશામાં પણ શક્યતાઓ ચકાસી રહી છે, જે આગામી સમયમાં સંરક્ષણ અને સિવિલિય ક્ષેત્રે દેશની નિર્ભરતા ઘટાડશે.

આગામી સમય માટે ટકાઉ ઉડ્ડયન બળતણ (SAF) ની જરૂરિયાતો પર પ્રકાશ પાડતા તેમણે જણાવ્યું કે ભારત ભવિષ્યમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ એવિએશન ફ્યુઅલનો મોટો નિકાસકાર બનવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ગ્રીન એવિએશનના લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે સરકાર કાર્બન ક્રેડિટ મિકેનિઝમ લાગુ કરવા તરફ પણ ગંભીરતાથી કામ કરી રહી છે, જેથી ઉદ્યોગોને ટકાઉપણું મેળવવામાં મદદ મળી શકે અને પર્યાવરણનું રક્ષણ થાય.

હાલમાં ભારત વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતા સ્થાનિક નાગરિક ઉડ્ડયન બજારોમાં સ્થાન ધરાવે છે. અત્યાર સુધી દેશ મુખ્યત્વે વિદેશી વિમાનો પર નિર્ભર હતો, પરંતુ 'મેડ-ઈન-ઈન્ડિયા' સિવિલિયન એરક્રાફ્ટ પ્રોજેક્ટથી ભારત વિશ્વના પસંદગીના એરોસ્પેસ ઉત્પાદક દેશોની યાદીમાં સામેલ થઈ જશે. આગામી સમયમાં ભારતીય આકાશમાં ભારતનું પોતાનું બનાવટનું વિમાન ઉડાન ભરશે, જે દેશના આર્થિક અને ઔદ્યોગિક વિકાસમાં એક સીમાચિહ્ન રૂપ સાબિત થશે.