ઢાકા:  ભારતના પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં એક સમયે જે અર્થતંત્ર ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું હતું, તે આજે દેશના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં સર્જાયેલા ભારે નાણાકીય અરાજકતાના કારણે ધરાશાયી થવાના આરે આવી પહોંચ્યું છે. દેશની સમગ્ર બેંકિંગ સિસ્ટમ 'નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ' (NPA) એટલે કે ડૂબેલી લોનના અતિશય બોજ હેઠળ કચડાઈ ગઈ છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, બાંગ્લાદેશની બેંકોએ આપેલી કુલ લોનમાંથી આશરે 32.26% લોન હવે વસૂલ થાય તેમ નથી. વિશ્વ સ્તરે સૌથી વધુ ડૂબેલી લોન ધરાવતા દેશોની યાદીમાં બાંગ્લાદેશ હવે ચિંતાજનક રીતે બીજા ક્રમે પહોંચી ગયું છે, જેનાથી દેશના આર્થિક ભવિષ્ય સામે ખૂબ જ ગંભીર પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઊભા થયા છે.

આ આંકડાકીય આપત્તિનું કદ એટલું વિશાળ છે કે જે દેશના અર્થતંત્રને હચમચાવી રહ્યું છે. માર્ચ 2026 સુધીના અહેવાલો મુજબ, બાંગ્લાદેશમાં ખરાબ લોનનો આંકડો વધીને આશરે 5.89 લાખ કરોડ ટાકા (લગભગ 4.54 લાખ કરોડ ભારતીય રૂપિયા) સુધી પહોંચવાની ભીતિ છે. માત્ર ત્રણ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ આશરે 31,000 કરોડ ટાકા જેટલી લોન એનપીએમાં રૂપાંતરિત થઈ ગઈ છે. બેંકિંગ ક્ષેત્રની આ વણસતી સ્થિતિ દર્શાવે છે કે દેશની બેંકો દ્વારા આપવામાં આવેલું કુલ ધિરાણમાંથી આશરે એક તૃતીયાંશ જેટલું ધિરાણ હવે બેંકો માટે કાયમ માટે ડૂબી ગયેલી રકમ બની ચૂક્યું છે.

બેંકિંગ સિસ્ટમની આ દુર્દશા પાછળ નિયમોની ગંભીર અણદેખી અને વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર મુખ્ય કારણભૂત હોવાનું સામે આવ્યું છે. લોન મંજૂર કરતી વખતે બેંકોએ ઉધાર લેનાર વ્યક્તિ કે સંસ્થાની નાણાકીય ક્ષમતા અને જોખમોનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવાના બદલે રાજકીય વગ અને અંગત સંબંધોના આધારે મોટા પાયે ધિરાણ આપી દીધું હતું. સમય જતાં આ લોનની વસૂલાત અશક્ય બની ગઈ, જેના કારણે બેંકો પાસે મૂડી ભંડોળ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે. પરિણામે, દેશના નવા ઉદ્યોગો, નાના વ્યવસાયો અને સામાન્ય જનતા માટે નવી લોન મેળવવી અત્યંત મુશ્કેલ બની ગઈ છે, જે બાંગ્લાદેશના અર્થતંત્રને વધુ ઊંડા આર્થિક સંકટ તરફ ધકેલી રહ્યું છે.