નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજનીતિમાં પલટાઈ રહેલા સમીકરણો વચ્ચે ભારત પોતાની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે આક્રમક રીતે નવા વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે. આ ક્રમમાં, વેનેઝુએલાના કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝની નવી દિલ્હીની ચાર દિવસીય ઐતિહાસિક મુલાકાત અત્યંત મહત્વની સાબિત થઈ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ રોડ્રિગ્ઝ વચ્ચે હૈદરાબાદ હાઉસ ખાતે લાંબા ગાળાની ઊર્જા ભાગીદારી, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, ટેકનોલોજી અને કૃષિ ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા અંગે વિગતવાર ચર્ચા થઈ હતી.

ભારત માટે વેનેઝુએલાનું વધતું મહત્વ

રશિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) પછી વેનેઝુએલા અત્યારે ભારત માટે ક્રૂડ ઓઈલનો ત્રીજો સૌથી મોટો સપ્લાયર બની ગયું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાતા અવરોધોને ધ્યાનમાં લેતા, ભારત સરકાર વેનેઝુએલાના તેલ ભંડારને પોતાની લાંબા ગાળાની ઊર્જા વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ભાગ માની રહી છે. વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ રુદ્રેન્દ્ર ટંડને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, ભારત અને વેનેઝુએલા વચ્ચે તેલ શોધ અને શુદ્ધિકરણમાં 'સંપૂર્ણ પૂરકતા' છે, જે બંને દેશો માટે ફાયદાકારક બની રહેશે.

ONGC ના ડિવિડન્ડ અને આર્થિક પડકારો

વાતચીત દરમિયાન ભારતે પોતાની સરકારી કંપની ONGC વિદેશ લિમિટેડ (OVL) નો મુદ્દો પણ ગંભીરતાથી ઉઠાવ્યો હતો. વેનેઝુએલામાં તેલ સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ હોવા છતાં, ભારતને $500 મિલિયનથી વધુનું ડિવિડન્ડ મેળવવામાં મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. ટંડને જણાવ્યું હતું કે વેનેઝુએલા સરકાર આ મુદ્દા પ્રત્યે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે અને ભારત આ બાબતે સકારાત્મક ઉકેલની અપેક્ષા રાખે છે. તેલની ખરીદી માટેની પેમેન્ટ પદ્ધતિઓ અંગે પણ બંને પક્ષો વચ્ચે પરસ્પર સમજણ સાધવાની કવાયત હાથ ધરવામાં આવી છે.

આરોગ્ય અને સંસાધનોનું નવું મોડલ

ઊર્જા ઉપરાંત, બંને દેશોએ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવાની તૈયારી દર્શાવી છે. ભારત પોતાની સસ્તી અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી જેનેરિક દવાઓ વેનેઝુએલાને પૂરી પાડી શકે છે, જેનાથી ત્યાંની આરોગ્ય વ્યવસ્થાને મોટો ટેકો મળશે. સાથે જ, વેનેઝુએલામાં રહેલા સોના, હીરા અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના ભંડારના મૂલ્યાંકન અને તેના ખોદકામ અંગે પણ ભવિષ્યની પ્રવૃત્તિઓ નક્કી કરવામાં આવી છે.

ગુજરાત કનેક્શન અને આધ્યાત્મિક યાત્રા

પોતાની મુલાકાતના ભાગરૂપે રાષ્ટ્રપતિ રોડ્રિગ્ઝ ગુજરાતની જામનગર રિફાઇનરીની પણ મુલાકાત લેશે, જે વિશ્વનું સૌથી મોટું ઓઈલ રિફાઇનિંગ સંકુલ છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પહેલેથી જ વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઈલની મોટી ખરીદદાર છે, તેથી આ મુલાકાત આગામી સમયમાં વેપારી સંબંધોને વધુ ઊંડા બનાવશે. આ સાથે જ તેઓ આંધ્રપ્રદેશના પુટ્ટપર્થી ખાતે સત્ય સાંઈ બાબાના આશ્રમની મુલાકાત લઈ ભારત સાથેના આધ્યાત્મિક સંબંધોને પણ ગાઢ બનાવશે.