મુંબઈ : દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર સમાન નેશનલ સેન્ટર ફોર ધ પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ (NCPA) ખાતે આયોજિત 'ગોદરેજ લિટરેચર લાઈવ! ધ મુંબઈ લિટફેસ્ટ ૨૦૨૬'માં પ્રખ્યાત કવિ, લેખક અને ગીતકાર ગુલઝાર સાહેબે પોતાના આગવા અને ભાવપૂર્ણ અંદાજથી ઉપસ્થિત શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા હતા. 'એક શાયર ઇસ શહેર મેં: અ પોએટ્સ લવ લેટર ટુ હિઝ સિટી' શીર્ષક હેઠળ યોજાયેલા આ વિશેષ સત્રમાં તેમણે પોતાની નવી કૃતિ અને મુંબઈ શહેર સાથેના ગાઢ આત્મિક સંબંધો વિશે ખુલીને વાતો કરી હતી.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ એક કલાકના રસપ્રદ સત્રમાં ગુલઝાર સાહેબે વિદ્વાન અનુવાદક રક્ષંદા જલીલ અને પટકથા લેખક કૌસર મુનીર સાથે સંવાદ સાધ્યો હતો. આ ચર્ચા તેમના તાજેતરના પુસ્તક 'આમચી મુંબઈ: માય સિટી ઇન સ્ટોરીઝ એન્ડ પોએમ્સ' માં સમાવિષ્ટ કવિતાઓ અને વાર્તાઓ પર કેન્દ્રિત હતી. પુસ્તકના શીર્ષક વિશે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે દસકાઓ પહેલાં ભાષાકીય પુનર્રચના અને 'મુંબઈ કોણાચી?' નારાના સમયથી જ 'આમચી મુંબઈ' શબ્દ તેમના હૃદયમાં વસી ગયો હતો, અને તેઓ આ સુંદર નગરને પોતાના સાથી તરીકે જુએ છે.

ગુલઝાર સાહેબે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે તેમની આ કૃતિ કે મુંબઈ વિશેનું તેમનું લેખન કોઈ કાલ્પનિક રોમેન્ટિક પત્ર નથી, પરંતુ તે આ મહાનગરની વાસ્તવિકતાઓને તટસ્થપણે રજૂ કરે છે. આ શહેરમાં ઉત્સાહ અને સુંદરતા છે, તો સાથે સાથે તેની કેટલીક કદરૂપી બાજુઓ અને કઠોર વાસ્તવિકતા પણ એટલી જ સાચી છે. છ દાયકાઓ પહેલાં જ્યારે તેઓ પહેલીવાર આ શહેરમાં આવ્યા હતા, ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધીના સમયમાં શહેરમાં આવેલા પરિવર્તનો વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે ગરીબી અને અમીરી વચ્ચેનું અંતર હવે વધુ સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહ્યું છે.

સત્ર દરમિયાન અનુવાદક રક્ષંદા જલીલે ગુલઝાર સાહેબની કલ્પનાશીલતા અને શબ્દોની જાદુગરીને બિરદાવતા અમેરિકાની સફરનો એક સુંદર કિસ્સો શ્રોતાઓ સમક્ષ રજૂ કર્યો હતો. વિમાનની બારીમાંથી વાદળોને જોઈને ગુલઝાર સાહેબે તેને 'એકબીજા સાથે લડી રહેલા ઘેટાં' તરીકે વર્ણવ્યા હતા, જે તેમની અદ્ભુત કવિ દ્રષ્ટિનો પરિચય કરાવે છે. તેમની આ વિશેષ શૈલી જ સાહિત્ય જગતમાં તેમને સૌથી અલગ અને વિશિષ્ટ સ્થાન અપાવે છે.

બદલાતા સમયની સાથે શહેરના સ્વરૂપમાં ભલે ઘણા ફેરફારો આવ્યા હોય, પરંતુ ગુલઝાર સાહેબના મતે મુંબઈનું ચોમાસું આજે પણ એટલું જ અનોખું અને જાદુઈ છે. વરસાદ પડતી જ આખું મહાનગર ધીમું પડી જાય છે અને તેના દરેક ખૂણે કોઈને કોઈ અનોખી વાર્તા છુપાયેલી હોય છે, જે માત્ર ઝીણવટભરી નજરે જોનારાઓને જ અનુભવાય છે.

સાહિત્ય અને કલા જગતના આ ભવ્ય મહોત્સવે મુંબઈના પ્રેમીઓને એક અદ્ભુત અનુભવ કરાવ્યો છે. વયોવૃદ્ધ સાહિત્યકાર ગુલઝાર સાહેબે પોતાના જીવનના અનુભવો અને કાવ્યાત્મક અભિવ્યક્તિ દ્વારા સાબિત કરી દીધું છે કે તેમનો અને મુંબઈનો પ્રેમ સમયની સીમાઓથી પર છે, જે હંમેશાં જીવંત રહેશે.