તા. ૭ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ શ્રાવણ વદ – ૧૧ સોમવાર
કાવડ યાત્રાથી ઉત્તર પ્રદેશમાં આશરે ૧૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુનો વ્યવસાય
શ્રદ્ધાના અર્થતંત્રનું સંપૂર્ણ ચિત્ર જાણો....વારાણસી, પ્રયાગરાજ, મથુરા અને અન્ય નાના ધાર્મિક સ્થળો હવે ધાર્મિક પર્યટન દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશના અર્થતંત્રને ટેકો આપી રહ્યા છે, અને કાવડ યાત્રા તેનો એક ભાગ : રાજ્યમાં કાવડ યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં ઝડપી વધારા સાથે, હોટલ, ઢાબા, પરિવહન, તંબુ, પૂજા સામગ્રી અને સ્થાનિક વ્યવસાયોનું બજાર પણ સતત વધ્યું
લખનૌ,તા.૧૧: યોગી સરકારના ધાર્મિક પર્યટનના લ્લષ્ટિકોણથી, કાવડ યાત્રા ઉત્તર પ્રદેશના આર્થિક લક્ષ્યો માટેના રોડમેપને પણ પ્રતિબિબિત કરે છે. કેસરી વસ્ત્રોમાં લપેટાયેલા લાખો ખભા, તેમના ખભા પર લટકાવેલા વાંસના કંવર અને બોલ બમ (બોલ બમ) ના નારા વચ્ચે આગળ વધતા લોકોનો સમુદ્ર પણ આર્થિક પ્રગતિના સૂચક છે. વારાણસી, પ્રયાગરાજ, મથુરા અને અન્ય નાના ધાર્મિક સ્થળો હવે ધાર્મિક પર્યટન દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશના અર્થતંત્રને ટેકો આપી રહ્યા છે, અને કાવડ યાત્રા તેનો એક ભાગ હોય તેવું લાગે છે. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ યાત્રાને વૈશ્વિક સ્તરે આકર્ષિત કરવા માટે સંસાધનો પૂરા પાડ્યા છે. આની પાછળ ઉત્તર પ્રદેશને એક ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થાના લક્ષ્ય સુધી લઈ જવાનો તેમનો વિઝન છે. કાવડ યાત્રા દ્વારા ઉત્પન્ન થતી આર્થિક પ્રવૃત્તિ પણ આનો એક ભાગ છે.
હવે નિષ્ણાતો દ્વારા રજૂ કરાયેલા આંકડાઓની ચર્ચા કરીએ. લખનૌમાં ગિરી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડેવલપમેન્ટ સ્ટડીઝના ૨૦૨૪ના સંશોધન અહેવાલ મુજબ, કાવડ યાત્રા ઉત્તર પ્રદેશમાં આશરે એક હજાર કરોડ રૂપિયા એટલે કે દસ અબજ રૂપિયાથી વધુનો વ્યવસાય પેદા કરે છે. પહેલા આવું નહોતું. ૨૦૧૭ થી, રાજ્યમાં કાવડ યાત્રાળુઓની સંખ્યામાં ઝડપી વધારા સાથે, હોટલ, ઢાબા, પરિવહન, તંબુ, પૂજા સામગ્રી અને સ્થાનિક વ્યવસાયોનું બજાર પણ સતત વધ્યું છે. આ વર્ષે, વ્યાપારી વર્તુળોના અંદાજો વધુ ઊંચા જાય છે.
બજાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સાવન કાવડ યાત્રાથી આશરે પંદરસો કરોડ રૂપિયાની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં વધારો થવાની ધારણા છે. યમુનાનગરના રેલ્વે રોડ પર દુકાન ચલાવતા એક ઉદ્યોગપતિ સમજાવે છે કે સતત વરસાદને કારણે, આ ઋતુમાં રેઈનકોટ અને ચંપલની માંગ અચાનક વધી જાય છે. વધુમાં, ગરમી અને ભેજ બોટલબંધ પાણી, બરફ અને ગ્લુકોઝના વેચાણને વેગ આપી રહ્યો છે. દવા અને ફળના વેપારીઓ અને નાના દુકાનદારો પણ સમાન અનુભવો અનુભવી રહ્યા છે. શ્રદ્ધાનો આ પ્રવાહ જીવનના તમામ ક્ષેત્રોના વેપારીઓની સમૃદ્ધિમાં ફાળો આપી રહ્યો છે.
કાવડ યાત્રા પૂજાની વસ્તુઓ અને વસ્ત્રો વેચતા બજારોમાં એક અલગ જીવંતતા પણ લાવે છે. દુકાનદારો જણાવે છે કે મહાદેવને લગતા સંદેશાઓ સાથે કેસરી ટી-શર્ટ, ટુવાલ અને વોટરપ્રૂફ મોબાઇલ ફોનની માંગ આ વર્ષે પાછલા વર્ષો કરતાં વધુ ઝડપથી વધી છે. મહાદેવના નારાવાળા ટી-શર્ટ, જેની કિમત એંસી થી પાંચસો રૂપિયાની વચ્ચે છે, તે ખાસ કરીને યુવાન કાવડ યાત્રાળુઓમાં લોકપ્રિય છે.
જલાભિષેકમાં વપરાતા સુશોભન સ્ટીલના કળશની માંગ પણ સતત વધી રહી છે. ઢાબા અને કેટરિગ ઉદ્યોગો આ યાત્રાનો સૌથી મોટો લાભ મેળવી રહ્યા છે. જે કામદારો સામાન્ય રીતે નાના દૈનિક વેતન પર આધાર રાખે છે તેઓ કાવડ યાત્રા દરમિયાન ઢાબા પર કામ કરીને દરરોજ છસો રૂપિયા સુધી કમાઈ શકે છે. વધુમાં, તેઓ દિવસમાં બે વાર ભોજન સરળતાથી મેળવી શકે છે.
પરિવહન ક્ષેત્ર પણ એ જ રીતે સક્રિય છે. મુઝફફરનગર ડેપોથી હરિદ્વાર રૂટ પર સાઠ રોડવે બસો નિયમિતપણે દોડે છે, અને લાખો શ્રદ્ધાળુઓને અસુવિધા ન થાય તે માટે યાત્રાધામ દરમિયાન આ સંખ્યાને વધુ વધારવાની યોજના ચાલી રહી છે. આ સમગ્ર સિસ્ટમ દર્શાવે છે કે ધાર્મિક કાર્યક્રમ પરિવહન નિગમથી લઈને ફ્રન્ટ-લાઇન કામદારો સુધી દરેક સ્તરે રોજગારની સાંકળ કેવી રીતે બનાવે છે.
શ્રદ્ધાળુઓની સલામતી અને વ્યવસાયની સાતત્ય વચ્ચે સંતુલિત સિસ્ટમ આવશ્યક છે. યોગી સરકારનો સુઆયોજિત સૂક્ષ્મ યોજના આ વિશાળ કામચલાઉ અર્થતંત્રને માર્ગદર્શન આપવા માટે સેવા આપે છે. તે એક બ્લુપ્રિન્ટ છે જે શ્રદ્ધા અને અર્થશાષ બંનેને એકીકૃત કરે છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અધિકારીઓને કંવર રૂટ પર માંસ અને દારૂની દુકાનો બંધ કરવા, ફૂડ આઉટલેટ્સ પર ફૂડ લાઇસન્સ અને નોંધણી પ્રમાણપત્રો સ્પષ્ટ રીતે પ્રદર્શિત કરવા અને ડીજે સાઉન્ડ લેવલ નિર્ધારિત ધોરણોમાં રાખવા સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી છે. આ સિસ્ટમની સુગમ કામગીરી સુનિﾍતિ કરવા માટે છે. પ્રતિબંધોની સાથે, સરકાર સુવિધાઓના વિસ્તરણ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
(9:59 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
