લેહ, તા. ૨૭: કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખ માટે આજનો દિવસ ઐતિહાસિક સાબિત થયો છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિતભાઈ શાહની લદ્દાખ મુલાકાત પૂર્વે જ પ્રશાસને એક મોટો અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લેતા પાંચ નવા જિલ્લાઓની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે. લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર બી.ડી. મિશ્રા દ્વારા કરવામાં આવેલી આ જાહેરાત બાદ હવે લદ્દાખમાં જિલ્લાઓની કુલ સંખ્યા ૨ થી વધીને ૭ થઈ ગઈ છે. આ નિર્ણયથી દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે સરકારી સુવિધાઓ વધુ સુલભ બનશે.
કયા ૫ નવા જિલ્લાઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા?
અત્યાર સુધી લદ્દાખમાં માત્ર લેહ અને કારગિલ એમ બે જ જિલ્લાઓ હતા. પરંતુ હવે વહીવટી સરળતા માટે નીચે મુજબના પાંચ નવા જિલ્લાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે:
૧. ઝંસ્કાર
૨. દ્રાસ (જે વિશ્વનું બીજા નંબરનું સૌથી ઠંડું રહેણાંક સ્થળ ગણાય છે)
૩. શામ
૪. નુબ્રા (પ્રવાસન માટે જાણીતું સ્થળ)
૫. ચાંગથાંગ
વહીવટી તંત્ર લોકોના દ્વારે
લદ્દાખ ભૌગોલિક રીતે અત્યંત વિશાળ અને દુર્ગમ પ્રદેશ છે. શિયાળામાં ભારે હિમવર્ષાને કારણે લેહ અને કારગિલના મુખ્ય મથકોથી અનેક વિસ્તારો કપાઈ જાય છે. નવા જિલ્લાઓની રચના થવાથી હવે આ વિસ્તારોમાં ડેપ્યુટી કમિશનર (DC) અને એસપી (SP) કક્ષાના અધિકારીઓ તૈનાત થશે, જેનાથી સ્થાનિક લોકોએ નાના કામો માટે સેંકડો કિલોમીટરની મુસાફરી કરવી પડશે નહીં. આ નિર્ણય વહીવટી કાર્યક્ષમતા વધારવા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યો છે.
શા માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે?
લાંબા સમયથી લદ્દાખના વિવિધ સંગઠનો અને સ્થાનિક લોકો વહીવટી સ્વાયત્તતા અને વધુ જિલ્લાઓની માંગણી કરી રહ્યા હતા. ખાસ કરીને ઝંસ્કાર અને નુબ્રા જેવા વિસ્તારોમાં આ માંગણી ખૂબ જ જૂની હતી. કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાને લદ્દાખના લોકોની આકાંક્ષાઓ પૂરી કરવા અને સરહદી વિસ્તારોમાં માળખાગત સુવિધાઓના વિકાસને ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવે છે.
અમિતભાઈ શાહની મુલાકાત અને રાજકીય અસરો
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિતભાઈ શાહ આગામી સમયમાં લદ્દાખની મુલાકાતે જવાના છે ત્યારે આ જાહેરાત માસ્ટરસ્ટ્રોક માનવામાં આવી રહી છે. લદ્દાખમાં હાલમાં સ્વાયત્તતા અને બંધારણીય રક્ષણ માટે આંદોલનો ચાલી રહ્યા છે, તેવામાં આ વહીવટી સુધારો સ્થાનિક લોકોમાં સંતોષની લાગણી જન્માવી શકે છે. નવા જિલ્લાઓની રચનાથી રોજગારીની તકો ઉભી થશે અને શિક્ષણ તેમજ આરોગ્ય જેવી પાયાની સેવાઓ છેવાડાના ગામડાઓ સુધી પહોંચશે.
લદ્દાખ પ્રશાસને જણાવ્યું છે કે આગામી થોડા દિવસોમાં નવા જિલ્લાઓની સીમાઓ અને વહીવટી માળખા અંગેની વિસ્તૃત વિગતો જાહેર કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી લદ્દાખના પ્રવાસન ક્ષેત્રને પણ મોટો વેગ મળે તેવી શક્યતા છે.