નવી દિલ્‍હી,તા.૩૧: લોકસભા પછી રાજ્‍યસભાએ પણ પેપર લીક વિરોધી બિલને ધ્‍વનિ મતથી પસાર કર્યું. ચોમાસા સત્ર દરમિયાન બંને ગૃહોમાં આ બિલ પર વ્‍યાપક ચર્ચા થઈ હતી. રાજ્‍યસભામાં આ બિલ પસાર થવાને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધારવા તરફ સરકારનું એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે. જોકે, ચર્ચામાં શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્‍ચે અનેક મુદ્દાઓ પર ઉગ્ર બોલાચાલી પણ થઈ.

વિવિધ સ્‍પર્ધાત્‍મક અને જાહેર પરીક્ષાઓમાં પ્રશ્નપત્ર લીક અને સંગઠિત ગેરરીતિઓની તાજેતરની ઘટનાઓને ધ્‍યાનમાં રાખીને સરકારે આ સુધારો રજૂ કર્યો હતો. સરકારનું કહેવું છે કે નવી જોગવાઈઓ પરીક્ષા પ્રક્રિયાની અખંડિતતા સુનિﾍતિ કરશે, જવાબદારોને જવાબદાર ઠેરવશે અને સંગઠિત પેપર લીક ગેંગને અસરકારક રીતે કાબુમાં લેશે.

બિલમાં અન્‍યાયી માધ્‍યમો અને પેપર લીક જેવા ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા લોકો માટે વધુ કડક સજાની જોગવાઈ છે. નવા સુધારા હેઠળ, દોષિતોને ઓછામાં ઓછી પાંચ વર્ષની સજા થશે, જે સંજોગોના આધારે દસ વર્ષ સુધી વધારી શકાય છે. વધુમાં, મહત્તમ દંડ રૂ.૧૦ લાખથી વધારીને રૂ.૫૦ લાખ કરવાનો પ્રસ્‍તાવ છે.

સરકારનો દાવો છે કે આ કાયદો ફક્‍ત દોષિતોને સજા કરવા પૂરતો મર્યાદિત રહેશે નહીં પરંતુ ભવિષ્‍યમાં પેપર લીક જેવી ઘટનાઓને રોકવા અને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ મજબૂત કરવામાં પણ મુખ્‍ય ભૂમિકા ભજવશે. બંને ગૃહો દ્વારા પસાર થયેલા બિલ સાથે, તેને કાયદામાં ફેરવવાનો માર્ગ હવે લગભગ સ્‍પષ્ટ થઈ ગયો છે.