નવી દિલ્હી:વર્ષ ૨૦૨૬માં ઇન્ટરનેટ અને માહિતી ટેકનોલોજીની દુનિયા એક મોટા પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહી છે. દાયકાઓ સુધી જે ગૂગલ સર્ચ એન્જિન દુનિયાભરના પ્રશ્નોનો એકમાત્ર જવાબ હતું, તેની વિશ્વસનીયતા પર આજે પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો લાગી રહ્યા છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના વધતા પ્રભાવે સર્ચિંગની આખી પરિભાષા બદલી નાખી છે. વપરાશકર્તાઓ હવે લાંબી વેબસાઈટ લિંક્સ ખોલવાને બદલે સીધા અને સચોટ સારાંશ મેળવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. ChatGPT, Gemini અને Claude જેવા AI મોડલ્સ હવે સર્ચ બારનું સ્થાન લઈ રહ્યા છે, જે યુઝરને જોઈતી માહિતી પળવારમાં પીરસી દે છે, પરંતુ આ સરળતા સાથે એક મોટું જોખમ પણ જોડાયેલું છે.

નિષ્ણાતોના મતે, ગૂગલ સર્ચમાં હવે જાહેરાતો અને એસઈઓ (SEO) આધારિત પરિણામોનો એટલો બધો મારો વધી ગયો છે કે સાચી અને ઊંડાણપૂર્વકની માહિતી શોધવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. AI જનરેટેડ જવાબો ઘણીવાર સીધા અને લુબ્ધક લાગે છે, પરંતુ તેમાં તથ્યોની ખરાઈનો અભાવ હોઈ શકે છે. ઘણી વખત AI મોડલ્સ ‘હેલુસિનેશન’ એટલે કે ખોટી માહિતીને સાચી માનીને પીરસી દેતા હોય છે, જે ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ટેકનોલોજીની દુનિયામાં અત્યારે એક મોટી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શું ગૂગલ પોતાની જૂની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળ જઈ રહ્યું છે કે પછી આ માત્ર ટેકનોલોજીના બદલાતા વલણનો એક ભાગ છે.

આ પરિવર્તનની સૌથી મોટી અસર સામાન્ય વપરાશકર્તાઓની મનોવિજ્ઞાન પર પડી રહી છે. હવે લોકો સંશોધન કરવાને બદલે પાયાની માહિતી માટે પણ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ પર નિર્ભર બની રહ્યા છે, જેના કારણે માહિતીના મૂળ સ્ત્રોત અને સત્યતા વચ્ચેનું અંતર વધી રહ્યું છે. ગૂગલે પણ આ પડકારને સમજીને પોતાના સર્ચ એન્જિનમાં AI સ્નેપશોટ્સ ઉમેર્યા છે, પરંતુ હજુ પણ યુઝર્સમાં સર્ચ રિઝલ્ટ્સની સચોટતાને લઈને શંકા છે. ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં જો ગૂગલ અને અન્ય સર્ચ એન્જિનો તેમની ગુણવત્તામાં સુધારો નહીં કરે, તો ઈન્ટરનેટ પર માહિતી મેળવવાની પરંપરાગત રીત સંપૂર્ણપણે વિલુપ્ત થઈ શકે છે અને તેની જગ્યાએ ‘ટ્રસ્ટ ડેફિસિટ’ એટલે કે વિશ્વાસનો અભાવ પેદા થઈ શકે છે.