તેહરાન,તા.૦૨: ઈરાનના સ્‍વર્ગસ્‍થ સર્વોચ્‍ચ નેતા, આયાતુલ્‍લાહ અલી ખામેનીની અંતિમયાત્રા ૪ જુલાઈ, શનિવારથી શરૂ થશે અને તેમને ૯ જુલાઈના રોજ દફનાવવામાં આવશે. તેમની અંતિમયાત્રા છ દિવસમાં અનેક શહેરોમાંથી પસાર થશે. પસંદ કરાયેલા શહેરો ઇસ્‍લામિક રિપબ્‍લિક ઓફ તેહરાનના ધાર્મિક, રાજકીય અને વૈચારિક પાયાને પ્રતિબિબિંત કરે છે. તેહરાન ઉપરાંત, કોમ, કરબલા, નજફ અને મશહદ શહેરો, જે શિયાઓમાં ખૂબ જ આદર ધરાવે છે, ખાસ કરીને ખામેનીના અંતિમ સંસ્‍કાર માટે પસંદ કરવામાં આવ્‍યા હતા.

શનિવારે તેહરાનના ગ્રાન્‍ડ મોસલ્‍લા ખાતે મૃતદેહના જાહેર દર્શને ઈરાનના સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ સ્‍થળોમાંના એક પર દિવંગત નેતાનું સ્‍થાન સુરક્ષિત કર્યું. મોસલ્‍લાનું મહત્‍વ જેટલું ધાર્મિક છે તેટલું જ તે રાજકીય પણ છે. ત્‍યાં મૃતદેહનું જાહેર દર્શન ધાર્મિક નેતા અને મૌલવી શાસન પર આધારિત રાજકીય વ્‍યવસ્‍થાના વડા બંને તરીકે ખામેનીની ભૂમિકાને પ્રકાશિત કરે છે.

તેહરાનની શેરીઓમાંથી નીકળતી અંતિમયાત્રા દેશના રાજકીય કેન્‍દ્રથી અંતિમ પ્રસ્‍થાન દર્શાવે છે. રાજધાનીમાં રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય, સંસદ, ન્‍યાયતંત્ર, લશ્‍કરી મુખ્‍યાલય અને રાજ્‍યની મોટાભાગની મુખ્‍ય સંસ્‍થાઓ આવેલી છે. તેથી, આ સરઘસ શોકની જાહેર અભિવ્‍યક્‍તિ છે અને પરિવર્તનના સમયગાળા દરમિયાન દેશના નેતૃત્‍વની સાતત્‍યની નિશાની છે.

તેહરાન પછી, અલી ખામેનીની અંતિમયાત્રાને કોમ લઈ જવામાં આવશે. કોમ શિયા શિક્ષણનું કેન્‍દ્ર છે. આ શહેર ઈરાનના ધાર્મિક પરિલ્લશ્‍યમાં એક અનોખું સ્‍થાન ધરાવે છે. દેશના સૌથી પ્રભાવશાળી મદરેસાના ઘર તરીકે, તેણે ધાર્મિક નેતાઓની પેઢીઓને શિક્ષિત કરી છે અને ઇસ્‍લામિક રિપબ્‍લિકની વિચારધારાને આકાર આપ્‍યો છે.

કોમમાં ખામેનીની અંતિમયાત્રા વરિષ્ઠ ધાર્મિક નેતાઓ અને મદરેસાના વિદ્યાર્થીઓને તેમની અંતિમયાત્રામાં જોડાવાની તક પૂરી પાડશે. શહેરમાં સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ શિયા ધાર્મિક સ્‍થળોમાંનું એક છેઃ આઠમા શિયા ઇમામ, રેઝાની બહેન ફાતિમા માસુમેહની કબર. તેથી, કોમ ઈરાન અને શિયાઓ માટે મહત્‍વપૂર્ણ છે.

અલી ખામેનીની અંતિમયાત્રા પણ ઇરાક જશે. ઇરાકી શહેર કરબલા શિયા ઇસ્‍લામના સૌથી પવિત્ર શહેરોમાંનું એક છે. તેમાં ત્રીજા શિયા ઇમામ, ઇમામ હુસૈનનું દરગાહ છે. કરબલામાં તેમની અંતિમયાત્રા ઈરાનના બલિદાન, દ્રઢતા અને પ્રતિકારના મૂલ્‍યોને મજબૂત બનાવશે, જે ઇમામ હુસૈનના વારસામાં ઊંડાણપૂર્વક મૂળ ધરાવે છે.

અલી ખામેનીની અંતિમયાત્રા પણ ઇરાકના નજફમાં નીકળશે. પ્રથમ શિયા ઇમામ, અલીનું દરગાહ અહીં આવેલું છે. આ શહેર વિશ્વના શિયા વિદ્વતાના સૌથી આદરણીય કેન્‍દ્રોમાંનું એક છે. નજફમાં આ કાર્યક્રમ યોજવાથી ઈરાનની સરહદોની બહાર વ્‍યાપક શિયા વિશ્વમાં ખામેનીના સ્‍થાન અને મહત્‍વ દર્શાવવામાં આવશે.

અલી ખામેનીની અંતિમયાત્રાનો અંતિમ તબક્કો મશહદ હશે. અલી ખામેનીને ઈરાનના પવિત્ર શહેર મશહદમાં દફનાવવામાં આવશે. ઇમામ રેઝાનું દરગાહ અહીં સ્‍થિત છે, જે દર વર્ષે લાખો યાત્રાળુઓને આકર્ષે છે. અલી ખામેનીનો જન્‍મ મશહદમાં થયો હતો અને તેમણે તેમના પ્રારંભિક જીવનનો મોટાભાગનો સમય ત્‍યાં વિતાવ્‍યો હતો.

ઈરાનના સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ યાત્રાધામ તરીકે, મશહદ એક એવું વાતાવરણ પૂરું પાડશે જે દિવંગત નેતાની સ્‍મૃતિને શિયા ઇસ્‍લામના સૌથી આદરણીય સ્‍થળો સાથે જોડે છે. અલી ખામેનીની અંતિમ યાત્રા ત્‍યાં સમાપ્ત થશે જ્‍યાં ધાર્મિક નિષ્ઠા, રાષ્ટ્રીય ઓળખ અને ખામેનીની પોતાની જીવનકથા એક થાય છે.