મહારાષ્ટ્ર: જુલાઈ મહિનાની શરૂઆતમાં પશ્ચિમ-મધ્ય ભારતમાં વરસેલા ભારે વરસાદને કારણે ચોમાસાની સ્થિતિમાં સારો સુધારો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ ફરી એકવાર વરસાદે વિરામ લેતા ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. કૃષિ અને પાક વૈજ્ઞાનિક તેમજ સ્વતંત્ર હવામાન વિશ્લેષક આત્રેય શેટ્ટીના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૦ જુલાઈથી દેશભરમાં સતત સર્જાયેલી ‘બ્રેક મોન્સુન’ (વરસાદનો લાંબો વિરામ) ની સ્થિતિને કારણે ઓલ ઇન્ડિયા મોન્સુન ૨૦૨૬ ની એકંદર કામગીરી નબળી પડી ગઈ છે. ૧૬ જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીના આંકડા મુજબ દેશમાં સરેરાશ વરસાદની ખાધ વધીને ૨૪% એ પહોંચી ગઈ છે, જે સામાન્ય કરતાં ઘણી ઓછી છે.

ગુજરાત અને ગોવા-મહારાષ્ટ્રમાં ચિંતાજનક આંકડા:

વરસાદના આ નબળા ગાળાની સૌથી ગંભીર અસર પશ્ચિમ ભારતના રાજ્યો પર પડી છે. ગુજરાત રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ ૩૦% વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે. આ આંકડો ચિંતાજનક છે, પરંતુ રાજ્યના ચોક્કસ વિસ્તારોની સ્થિતિ વધુ ભયજનક છે. જેમાં ખાસ કરીને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં સિઝનનો અત્યાર સુધીનો આશ્ચર્યજનક ૯૭% વરસાદની ખાધ નોંધાઈ છે, જે હાલ સમગ્ર દેશમાં સૌથી વધુ છે. આ જ રીતે સરહદી જિલ્લા કચ્છમાં પણ ૯૦% વરસાદની ભારે અછત પ્રવર્તી રહી છે. બીજી તરફ, પર્યટન ધામ ગોવામાં પણ સામાન્ય કરતાં ૩૮% ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એકંદરે ૧૩% ની ઘટ સાથે માંડ-માંડ સામાન્ય શ્રેણીમાં ટકી રહ્યું છે, પરંતુ રાજ્યના પૂર્વ અને પશ્ચિમ ભાગો વચ્ચે વરસાદનો મોટો તફાવત છે અને મુખ્ય કૃષિ ઝોન પાણીની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે.

 કૃષિ કોર ઝોનમાં પરિસ્થિતિ વણસી - ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં સુધારાની આશા:

ચોમાસાના આ નબળા વલણને કારણે દેશના મુખ્ય કૃષિ વિસ્તારો (મોન્સુન કોર ઝોન) માં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. ગુજરાત ઉપરાંત મહારાષ્ટ્રના વિદર્ભ અને મરાઠવાડા, પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ તેમજ ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને પૂર્વોત્તર ભારતના રાજ્યોમાં વરસાદના અભાવે ખેડૂતો ચિંતિત બન્યા છે અને વાવણી પર સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. જોકે, હવામાન વિશ્લેષક આત્રેય શેટ્ટીએ આશાસ્પદ સંકેત આપતા જણાવ્યું છે કે, જુલાઈ મહિનાના અંતિમ દિવસો અને ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય થવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન થનારા સંભવિત સારા વરસાદને કારણે કેટલાક પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ ફરી સામાન્ય શ્રેણીમાં આવી શકે છે.