વૉશિંગ્ટન: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જો બાઈડન વહીવટીતંત્ર દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સૈન્ય સંબંધો અને એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રના રાજકારણને લઈને એક બહુ મોટો અને આશ્ચર્યજનક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તાજેતરમાં જ અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય શિખર બેઠક (China Summit) ના સકારાત્મક પરિણામ સ્વરૂપે, અમેરિકાએ તાઇવાન સાથેના ૧૪ અબજ ડોલરના વિશાળ સંરક્ષણ શસ્ત્ર સોદા (Arms Sale) ને કામચલાઉ ધોરણે સ્થગિત (Pause) કરી દીધો છે. અમેરિકાના આ નીતિગત ફેરફારથી વૈશ્વિક સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મોટી હલચલ મચી ગઈ છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલય પેન્ટાગોનના સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની બેઠક દરમિયાન બંને મહાસત્તાઓ વચ્ચે પરમાણુ સુરક્ષા, દરિયાઈ વ્યાપારિક માર્ગો અને તાઇવાન સ્ટ્રેટમાં શાંતિ જાળવી રાખવા અંગે ગંભીર ચર્ચા થઈ હતી. ચીને હંમેશાથી અમેરિકા દ્વારા તાઇવાનને અદ્યતન હથિયારો અને મિસાઇલો સપ્લાય કરવા સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને તેને પોતાની સાર્વભૌમત્વ પર સીધો પ્રહાર ગણાવ્યો છે. આ શિખર સંમેલન બાદ પરસ્પર વિશ્વાસ બહાલ કરવા અમેરિકાએ હથિયારોની ડિલિવરી થોડા સમય માટે રોકવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

આ ૧૪ અબજ ડોલરના સંરક્ષણ પેકેજ અંતર્ગત અમેરિકા દ્વારા તાઇવાનને આધુનિક ફાઇટર જેટ્સ, એન્ટી-શિપ મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ, ડ્રોન અને અન્ય લશ્કરી સાધનો પૂરા પાડવાના હતા. આ સોદો સ્થગિત થવાના કારણે તાઇવાનના સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ત્યાંની સ્થાનિક સરકારમાં ચિંતાની લાગણી વ્યાપી ગઈ છે. તાઇવાનને ડર છે કે અમેરિકાના આ વલણથી ચીન ભવિષ્યમાં તેના પર સૈન્ય દબાણ વધારી શકે છે, જોકે અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિર્ણય માત્ર વાર્તાલાપને સફળ બનાવવા માટેનો એક અસ્થાયી ભાગ છે.

અમેરિકાના વિરોધ પક્ષના નેતાઓ અને સુરક્ષા નિષ્ણાતો જો બાઈડન સરકારના આ નિર્ણયની આકરી આલોચના કરી રહ્યા છે. વિવેચકોનું કહેવું છે કે ચીન સામે નરમ વલણ અપનાવવું એ તાઇવાન જેવા લોકશાહી દેશની સુરક્ષા સાથે બાંધછોડ કરવા સમાન છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ નિર્ણયને જો બાઈડનની નવી રાજદ્વારી વ્યુહરચના તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે, જેનો મુખ્ય હેતુ એશિયામાં સંભવિત યુદ્ધની સ્થિતિને ટાળવાનો અને ચીન સાથેના આર્થિક સંબંધોને ફરી પાટા પર લાવવાનો છે.