વોશિંગ્ટન :  પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધક્ષેત્રમાં સ્થિતિ પલટો મારી રહી છે અને વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ લશ્કરી સંઘર્ષ વચ્ચે વ્હાઇટ હાઉસથી આવેલું એક નિવેદન સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે. ગુરુવારે યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદમાં યુએસ ઉપપ્રમુખ જેડી વાન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સંઘર્ષ ક્યારે પૂર્ણ થશે તેની કોઈ ચોક્કસ સમયરેખા આપી શકાય નહીં, કારણ કે તેનો આગામી અધ્યાય ઈરાનના વલણ પર નિર્ભર કરે છે. વાન્સે દાવો કર્યો હતો કે છેલ્લા છ અઠવાડિયામાં હાથ ધરાયેલા પ્રચંડ લશ્કરી ઓપરેશન દરમિયાન અમેરિકાએ ઈરાનની સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને પાયામાંથી હચમચાવી દીધી છે. જોકે, તેમણે વર્તમાન પરિસ્થિતિને સીધા શબ્દોમાં 'પૂર્ણ યુદ્ધ' કહેવાનું ટાળ્યું હતું, પરંતુ સ્વીકાર્યું હતું કે અમુક મોરચે સ્થિતિ હજુ પણ અત્યંત વિસ્ફોટક છે.

આ સમગ્ર સંઘર્ષનું કેન્દ્રબિંદુ વિશ્વની સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ ગલી ગણાતી 'હોર્મુઝની અખાત' (Strait of Hormuz) બની ગઈ છે. વિશ્વના કુલ તેલ અને ગેસ વપરાશનો આશરે ૨૦ ટકા હિસ્સો આ સાંકડા માર્ગ પરથી પસાર થાય છે, પરંતુ ઈરાન દ્વારા વાણિજ્યિક શિપિંગ પર લાદવામાં આવેલા અવરોધોના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. અમેરિકન ઉપપ્રમુખે ઈરાન પર આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોમાં ખલેલ પહોંચાડવાનો ગંભીર આરોપ મૂકતા જણાવ્યું કે, જ્યાં સુધી ઈરાની તરફથી ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓ બંધ નહીં થાય ત્યાં સુધી સ્થિતિ સામાન્ય થવી અશક્ય છે. વૈશ્વિક તેલના ભાવને આસમાને પહોંચતા રોકવા માટે વાન્સે એક ચોંકાવનારા આંકડાનો ખુલાસો કરતા કહ્યું કે, ટ્રમ્પ તંત્રએ વેનેઝુએલા સાથે આશરે ૬૫ અબજ બેરલ તેલના ભંડાર અંગે નવો કરાર કર્યો છે, જેથી ઉર્જા સંકટમાંથી વિશ્વને ઉગારી શકાય.

આ રાજકીય અને લશ્કરી ધમસાણ વચ્ચે એક અત્યંત સંવેદનશીલ અને દુઃખદ ઘટસ્ફોટે માનવતાને ઝંઝોળાવી દીધી છે. ઈરાનના દરિયાકાંઠાના સિરિક શહેરમાં એક લગ્ન સમારોહ પર થયેલા કથિત અકસ્માત ડ્રોન હુમલામાં માસુમ બાળકો સહિત પાંચ લોકોના મોત અને ૭૦થી વધુ લોકો ઘાયલ થયાના અહેવાલોથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. વાન્સે આ અંગે ઊંડા દુઃખ સાથે જણાવ્યું કે અમેરિકન લશ્કર આ ઘટનાની તટસ્થ તપાસ કરી રહ્યું છે. જોકે તેમણે ઈરાની મીડિયાના અહેવાલો પર શંકા પણ વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ સાથે ઉમેર્યું કે જો તપાસમાં યુએસ લશ્કરની ભૂલ સાબિત થશે તો તેમાંથી બોધપાઠ લઈને ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ટાળવામાં આવશે. શસ્ત્રોના ધુમાડા અને તેલની રાજનીતિ વચ્ચે હવે આખી દુનિયાની નજર એ વાત પર છે કે ઈરાન આના જવાબમાં કયો નવો વળાંક લે છે.