મુંબઇ, તા.૨૯: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં દેશની બેંકોએ છેતરપિંડીના ઓછા કેસ નોંધાવ્‍યા હતા, પરંતુ કુલ રકમ ત્રણ વર્ષમાં સૌથી વધુ સ્‍તરે પહોંચી ગઈ હતી, મુખ્‍યત્‍વે લોન અને એડવાન્‍સિસમાં છેતરપિંડીને કારણે, જે મુખ્‍યત્‍વે રાજ્‍ય માલિકીની બેંકોમાં કેન્‍દ્રિત હતી.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ઉદ્યોગમાં રૂ.૪૮,૦૨૧ કરોડના છેતરપિંડી નોંધાયા હતા, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં નોંધાયેલા રૂ.૩૨,૮૦૩ કરોડથી ૪૬.૪ ટકા વધુ છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં છેતરપિંડીની રકમ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં નોંધાયેલા રૂ.૧૧,૦૧૩ કરોડ કરતા ચાર ગણી વધારે છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ૧૦,૧૧૪ છેતરપિંડીના કેસ નોંધાયા હતા, જે પાછલા વર્ષના ૨૩,૭૨૨ કેસની સરખામણીમાં આશરે ૫૭.૪ ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં નોંધાયેલા ૩૫,૮૦૦ કેસની સરખામણીમાં છેતરપિંડીના કેસોની સંખ્‍યામાં ૭૧.૭ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

આ ડેટા ત્રણ વર્ષના સમયગાળામાં એક મોટો તફાવત દર્શાવે છેઃ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ વચ્‍ચે નોંધાયેલા છેતરપિંડીના કેસોની સંખ્‍યામાં બે તળતીયાંશથી વધુ ઘટાડો થયો છે, જ્‍યારે તેમાં સામેલ રકમમાં ૩૩૬ ટકાનો વધારો થયો છે.

RBI એ જણાવ્‍યું હતું કે, ‘છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં બેંક જૂથવાર છેતરપિંડીના કેસોના મૂલ્‍યાંકન દર્શાવે છે કે જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોમાં નોંધાયેલા છેતરપિંડીની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ તેમાં સામેલ રકમમાં વર્ષોથી વધારો થયો છે.' નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ માં કાર્ડ, ઇન્‍ટરનેટ અને ડિજિટલ ચુકવણી શ્રેણીઓ હેઠળ સૌથી વધુ છેતરપિંડીના કેસ નોંધાયા હતા, જ્‍યારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં એડવાન્‍સ ચુકવણીનો હિસ્‍સો સૌથી મોટો (૮૫.૫ ટકા) હતો.(