ભોપાલ : નવરાત્રિ પહેલાં મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલમાં ગરબા આયોજનોના ધાર્મિક અને પરંપરાગત સ્વરૂપ અંગે નવી ચર્ચા ઊભી થઈ છે. હિન્દુ ઉત્સવ સમિતિ અને સંસ્કૃતિ બચાવ મંચે શહેરના ગરબા આયોજકો સમક્ષ અનેક માગણીઓ મૂકી છે. સમિતિના અધ્યક્ષ ચંદ્રશેખર તિવારીએ દરેક ગરબા પંડાલમાં માતા દુર્ગાની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવા અને સવાર-સાંજ આરતી યોજવા અપીલ કરી છે.

સમિતિએ આરતી બાદ ધાર્મિક ગીતો અને ભજનો ઉપર જ પરંપરાગત ગરબા કરાવવાની માગણી કરી છે. ગરબા માત્ર મનોરંજન નહીં પરંતુ માતાજીની આરાધના સાથે જોડાયેલી પરંપરા હોવાનું સંગઠનનું કહેવું છે. પંડાલના પ્રવેશદ્વાર પાસે ભગવાન વિષ્ણુના વરાહ અવતારની પ્રતિમા મૂકીને આવનારાઓ પાસે તેનું પૂજન કરાવવા અને ત્યારબાદ પંચગવ્ય ગ્રહણ કરાવી પ્રવેશ આપવાની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે.

પંચગવ્યમાં ગાયનું દૂધ, દહીં, ઘી, ગોબર અને ગૌમૂત્રનો સમાવેશ થાય છે. ધાર્મિક વિધિઓમાં તેનો ઉપયોગ શુદ્ધીકરણ માટે થતો હોવાનું સંગઠને જણાવ્યું છે. ગરબા દરમિયાન અશ્લીલતા કે ફૂવડતા સહન નહીં કરવાની ચેતવણી પણ અપાઈ છે.

આ માગણીઓ કોઈ સરકારી આદેશ નથી; તે સંગઠનો દ્વારા આયોજકો સમક્ષ કરવામાં આવેલી અપીલ છે. નિયમોનું પાલન નહીં થાય તો પોતાની રીતે કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી અપાતાં પ્રવેશવ્યવસ્થા, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને આયોજકોની જવાબદારી અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.