નવી દિલ્હી, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ ભારત અને ઓમાન વચ્ચેના સંબંધોમાં આજે એક નવો અને સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. ભારત-ઓમાન વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવી ગયો છે. આ કરાર ભારતીય નિકાસકારો માટે ઓમાનના દરવાજા ખોલી નાખશે, જ્યાં ૯૮ ટકાથી વધુ ભારતીય માલ હવે કોઈપણ આયાત ડ્યુટી ચૂકવ્યા વગર વેચી શકાશે. અગાઉ આ માલ પર ૫ ટકા સુધીની ડ્યુટી લાગતી હતી, જે હવે શૂન્ય થઈ જતાં ભારતીય ઉત્પાદનો ઓમાનના બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે.
નિકાસકારો માટે સોનેરી તક
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પિયુષ ગોયલે આ જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે આ સોદો માત્ર વેપાર જ નહીં, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે રોજગારી અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ મોટી તકો લાવશે. ખાસ કરીને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કાપડ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રે ભારતને મોટો ફાયદો થશે. ખેડૂતો માટે પણ આ કરાર વરદાન સાબિત થશે, કારણ કે ચોખા, ડેરી ઉત્પાદનો, મધ અને દરિયાઈ ખાદ્યપદાર્થો હવે કોઈપણ ટેરિફ વગર ઓમાનમાં નિકાસ થઈ શકશે. આ પગલાથી ભારતીય ખેડૂતો સીધા જ પશ્ચિમ એશિયાના ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકશે.
ઊર્જા સુરક્ષામાં ભારતની મોટી જીત
આ કરારનું સૌથી મહત્વનું પાસું ઊર્જા સુરક્ષા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો વચ્ચે, જ્યારે હોર્મુઝના અખાતમાં શિપિંગના જોખમો વધી રહ્યા છે, ત્યારે ઓમાન ભારત માટે એક સુરક્ષિત 'એનર્જી એન્કર' તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ભારત અત્યારે તેની કુલ એલએનજી (LNG) આયાતનો ૩૧ ટકા હિસ્સો ઓમાન પાસેથી મેળવે છે. આ કરાર હેઠળ હવે ૨,૦૦૦ કિલોમીટર લાંબી સબસી પાઇપલાઇન બિછાવવાની ચર્ચાઓ પણ તેજ બની છે, જે સીધી ઓમાનથી ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ગેસ પંપ કરશે, જેનાથી ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કવચ મળશે.
રોકાણ અને વ્યાવસાયિકો માટે સરળતા
આ કરારમાં માત્ર સામાનના વેપાર પર ધ્યાન નથી અપાયું, પરંતુ સેવા ક્ષેત્ર માટે પણ મોટી જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. ઓમાને ભારતીય કંપનીઓને તેમના સેવા ક્ષેત્રોમાં ૧૦૦ ટકા વિદેશી રોકાણ (FDI) કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ ઉપરાંત, સોફ્ટવેર એન્જિનિયરો, એકાઉન્ટન્ટ્સ, આરોગ્યસંભાળના કામદારો અને કાયદાકીય સલાહકારો માટે વિઝા અને પ્રવેશના નિયમો પણ ઉદાર બનાવવામાં આવ્યા છે. આ સાથે જ, ઓમાનમાં હવે પરંપરાગત ભારતીય દવાઓને પણ સત્તાવાર માન્યતા મળશે, જે આયુર્વેદિક ઉદ્યોગ માટે એક મોટી સિદ્ધિ છે.
ગયા વર્ષે બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર ૧૧.૨ અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે CEPA ના અમલીકરણ સાથે આ આંકડો આગામી થોડા વર્ષોમાં નવા વિક્રમો સ્થાપિત કરશે. ભારત અને ઓમાન વચ્ચેની આ ભાગીદારી માત્ર આર્થિક જ નહીં, પણ બંને રાષ્ટ્રોની વ્યૂહાત્મક મિત્રતાને એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે.