(બેંગલુરુ): બંગાળનું નામ પડે એટલે મનમાં સૌથી પહેલા રસગુલ્લા અને સંદેશની મીઠી યાદો તાજી થાય. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ મીઠાઈઓ પાછળ કેટલો મોટો સામાજિક અને રાજકીય ઇતિહાસ છુપાયેલો છે? ઇશિતા ડેનું નવું પુસ્તક 'સ્વીટ એક્સેસ: ક્રાફ્ટિંગ મિષ્ટી ઇન બંગાળ' મીઠાઈઓને માત્ર સ્વાદના દ્રષ્ટિકોણથી નહીં, પરંતુ જાતિ, ધર્મ, વિજ્ઞાન અને કાયદાના ચશ્માથી જોવાનો એક અનોખો પ્રયાસ છે.
મીઠાઈમાં છુપાયેલું સામાજિક ગણિત
ઇશિતા ડે, જેઓ નવી દિલ્હીની સાઉથ એશિયન યુનિવર્સિટીમાં પ્રોફેસર છે, તેમણે પશ્ચિમ બંગાળ અને બાંગ્લાદેશના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ફરીને આ સંશોધન કર્યું છે. તેઓ કહે છે કે, "બંગાળની આ ભૂમિએ દુષ્કાળ અને ખાદ્ય ચળવળો જેવી અનેક મુશ્કેલીઓ જોઈ છે, છતાં મિષ્ટી (મીઠાઈ) પ્રત્યેનો તેનો જુસ્સો ક્યારેય ઘટ્યો નથી." આ પુસ્તક સમજાવે છે કે કઈ રીતે મીઠાઈઓનો ઉદ્યોગ માત્ર પેટ ભરવાનું સાધન નથી, પણ એક સંસ્કૃતિનું વાહક છે જે સામાજિક ભેદભાવો અને પરંપરાઓને પણ પ્રભાવિત કરે છે.
બચપણની યાદો અને મિષ્ટીનો જાદુ
પોતાના બાળપણને યાદ કરતા ઇશિતા જણાવે છે કે, હુગલી જિલ્લાના ત્રિવેણીમાં ઉછરેલા ઇશિતા માટે મીઠાઈઓ માત્ર સ્વાદ નહોતી, પણ કૌટુંબિક પ્રેમનું પ્રતીક હતી. ત્રિવેણીની સ્થાનિક દુકાનના ગરમાગરમ રસગુલ્લાનો સ્વાદ આજે પણ તેમના સ્મૃતિપટ પર તાજો છે. કોલકાતાની પ્રખ્યાત દુકાનો જેવી કે પુતિરામ, ભીમનાગ અને દેશબંધુમાં અવારનવાર થતી મુલાકાતો અને ત્યાંથી ઘરે લઈ જતી મીઠાઈઓની પોટલીઓ - આ બધું જ તેમના જીવનનો એક અતૂટ હિસ્સો રહ્યું છે.
30 મેના રોજ થશે વિશેષ ચર્ચા
આ પુસ્તક દ્વારા ઇશિતા ડેએ બંગાળી મીઠાઈઓના ઉદ્યોગને એક નવો દ્રષ્ટિકોણ આપ્યો છે. 30 મેના રોજ બેંગલુરુના ચંપાકા બુકસ્ટોરમાં આ પુસ્તક પર એક વિશેષ ચર્ચા યોજાનાર છે, જ્યાં લેખિકા મીઠાઈ, શ્રમ અને માનવીય સંવેદનાઓ વચ્ચેના સંબંધો વિશે વધુ પ્રકાશ પાડશે.
જો તમે પણ ખોરાક અને સંસ્કૃતિના શોખીન હોવ, તો આ પુસ્તક તમને મીઠાઈ ખાવાના તમારા દ્રષ્ટિકોણને બદલવા માટે મજબૂર કરી દેશે. બંગાળી મિષ્ટી હવે માત્ર ખાવાની વસ્તુ નથી, તે ઇતિહાસનું એક એવું પૃષ્ઠ છે જેણે પેઢીઓથી બંગાળની ઓળખને મીઠી બનાવી રાખી છે.