નવી દિલ્‍હી તા.૩: દેશના મુખ્‍ય શહેરો પર હાથ ધરાયેલા એક અભ્‍યાસમાં રસપ્રદ માહિતી બહાર આવી છે. આ મુજબ, દક્ષિણનું શહેર બેંગલુરુ આવક અને બચતની દ્રષ્ટિએ આગળ છે, જ્‍યારે દેશની નાણાકીય રાજધાની મુંબઈમાં સૌથી વધુ સમૃદ્ધ પરિવારો છે. તમિલનાડુની રાજધાની ચેન્નઈમાં લોકો સૌથી વધુ ઉધાર લે છે, જ્‍યારે દિલ્‍હી-એનસીઆર દેશનું સૌથી મોટું બજાર છે.

પ્રાઇસ-ટાટાના ૧૦૦ શહેરોના અભ્‍યાસ, ર્ંધ મેની અર્બન ઇન્‍ડિર્યાં અનુસાર, આવકની દ્રષ્ટિએ બેંગલુરુ પ્રથમ ક્રમે છે. આ શહેરમાં સરેરાશ વાર્ષિક ઘરગથ્‍થુ આવક રૂા.૨૮.૩ લાખ છે, જે કોલકાતા કરતા ૧.૭ ગણી વધારે છે. ચંદીગઢ બીજા ક્રમે છે, જ્‍યારે વડોદરા અને દિલ્‍હીની સરેરાશ વાર્ષિક ઘરગથ્‍થુ આવક  રૂા.૨૫.૯ લાખ છે.

પરંતુ શ્રીમંત પરિવારોની દ્રષ્ટિએ મુંબઈ આગળ છે. અહીં, ૨૬.૧% પરિવારોની વાર્ષિક આવક  રૂા.૩.૬ મિલિયન કે તેથી વધુ છે. આ આંકડો દિલ્‍હીમાં ૨૨.૪%, ચેન્નાઈમાં ૧૨.૬%, કોલકાતામાં ૧૦.૪%, હૈદરાબાદમાં ૮.૮% અને બેંગલુરુમાં ૮% છે. મધ્‍યમ આવકની દ્રષ્ટિએ હૈદરાબાદ આગળ છે. અહીં, ૬૮.૧%પરિવારોની વાર્ષિક આવક રૂા.૬ થી રૂા.૩.૬ મિલિયનની વચ્‍ચે છે. કોલકાતામાં વાર્ષિક રૂા.૧.૫ થી રૂા.૬ મિલિયન (૩૫.૨%) કમાતા પરિવારોની સંખ્‍યા સૌથી વધુ છે.

જોકે, ખર્ચની દ્રષ્ટિએ ચંદીગઢ આગળ છે, વાર્ષિક પ્રતિ પરિવાર ખર્ચ રૂા.૧.૯૨ મિલિયન છે. આ પછી તિરુવનંતપુરમ, વડોદરા, તિરુપુર, સુરત, બેંગલુરુ, પુણે, દિલ્‍હી, મુંબઈ, હૈદરાબાદ, ચેન્નાઈ અને કોલકાતાનો ક્રમ આવે છે. આમાંથી, ૨૯.૯% ખોરાક પર, ૨૩.૩% રહેઠાણ પર, ૨૨.૨% પરિવહન પર, ૭% શિક્ષણ પર, ૫.૭% ફેશન પર અને ૫.૨્રુ આરોગ્‍ય સંભાળ પર ખર્ચવામાં આવે છે.

બચતની વાત કરીએ તો, દેશના છ સૌથી મોટા શહેરોમાં ઘરગથ્‍થુ બચત તેમની આવકના ૪૨% હિસ્‍સો ધરાવે છે, જે સમગ્ર દેશમાં ૨૫% છે. બેંગલુરુ તેમની આવકના ૪૫.૯% બચત સાથે યાદીમાં આગળ છે. આ પછી દિલ્‍હી, મુંબઈ, કોલકાતા, હૈદરાબાદ અને ચેન્નાઈ આવે છે.

ચેન્નાઈ ૨૭.૭% દેવા-આવક ગુણોત્તર સાથે યાદીમાં આગળ છે. છ સૌથી મોટા શહેરોમાં દેવા-આવક ગુણોત્તર ૧૮.૫% છે. કોલકાતા બીજા ક્રમે છે અને મુંબઈ ત્રીજા ક્રમે છે. દિલ્‍હીમાં, આ ગુણોત્તર ૧૮% છે, જ્‍યારે બેંગલુરુમાં તે ૧૫.૭% છે અને હૈદરાબાદમાં તે ૧૪% છે.

ઉપયોગની દ્રષ્ટિએ દિલ્‍હી-એનસીઆર અગ્રણી છે. અહીં, ૭૫ લાખ પરિવારો વાર્ષિક સરેરાશ આશરે રૂા.૧.૫ લાખ ખર્ચ કરે છે. તેનું બજાર કદ આશરે રૂા.૧૧.૨ લાખ કરોડ છે, જે મુંબઈ અને બેંગલુરુના સંયુક્‍ત બજારોની સમકક્ષ છે. જોકે, પ્રતિ પરિવાર ખર્ચની દ્રષ્ટિએ ચંદીગઢ પ્રથમ ક્રમે છે.