News of Sunday, 22nd November 2026
8 વર્ષની સફર બાદ બેપીકોલંબો બુધની કક્ષામાં પ્રવેશ્યું: ESA અને JAXA ના યાન ખોલશે રહસ્યો
10 અબજ કિલોમીટરનો વળાંકવાળો માર્ગ પૂર્ણ કરી અવકાશયાન ભ્રમણકક્ષામાં, ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને સપાટીનો અભ્યાસ

જર્મની : યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીએ શનિવારે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા બેપીકોલંબોના આગમનની જાહેરાત કરી હતી, જ્યાં અવકાશયાનના થ્રસ્ટર્સ ઘણી વખત સક્રિય થયા બાદ તે બુધના નબળા ગુરુત્વાકર્ષણ આકર્ષણ માટે સંવેદનશીલ બન્યું અને 94 મિલિયન માઇલ (152 મિલિયન કિલોમીટર) દૂર જર્મનીમાં ફ્લાઇટ કંટ્રોલર્સને કલાકો બાદ પુષ્ટિ મળી કે “બેપીકોલંબો” સફળતાપૂર્વક ભ્રમણકક્ષામાં પ્રવેશી ગયું છે. સૂર્યનો સૌથી નજીકનો અને ચંદ્ર કરતાં થોડો મોટો એવો બુધ ગ્રહ પર પહોંચનાર આ ત્રીજું અવકાશયાન છે તથા એક દાયકા કરતાં વધુ સમયમાં બુધ પર પહોંચવાનું આ પહેલું મિશન છે, જેને યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી અને જાપાનીઝ સ્પેસ એજન્સી દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને ઓક્ટોબર 2018 માં ફ્રેન્ચ ગુયાનાથી શરૂ કરાયું હતું. પ્રોપલ્શન સિસ્ટમમાં તકનીકી સમસ્યા સહિતના કારણો વચ્ચે આ યાત્રા દરમિયાન અવકાશયાને ગુરુત્વાકર્ષણ સહાય મેળવવા પૃથ્વીની એક વખત, શુક્રની બે વાર અને બુધની છ વખત પરિક્રમા કરીને કુલ 6 અબજ માઇલ (10 અબજ કિલોમીટર)થી વધુ અંતર કાપ્યું હતું તથા સપ્ટેમ્બરમાં અંતિમ તબક્કા માટે માતા જહાજ અલગ કરાયું હતું.
1970ના દાયકાના મધ્યમાં નાસાના મરીનર 10 અવકાશયાને બુધની નજીક ત્રણ વખત ઉડાન ભરી હતી, જેની ટીમમાં સ્વર્ગસ્થ ઇટાલિયન ગણિતશાસ્ત્રી જિયુસેપ બેપી કોલંબો સામેલ હતા અને તેમના નામ પરથી આ મિશનનું નામ રખાયું છે, જ્યારે નાસાનું મેસેન્જર 2011 માં કક્ષામાં પહોંચી 2015 માં બળતણ ખતમ થતા ગ્રહ સાથે અથડાઈને નાશ પામ્યું હતું. બેપીકોલંબો મિશનનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય બુધની રચના, ઉત્પત્તિ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમજવાનો છે, તેમજ સૂર્યની નજીક હોવા છતાં બુધના કેટલાક ખાડાઓમાં બરફ કેવી રીતે ટકી રહે છે અને સપાટી પરના રહસ્યમય નાના ખાડાઓની તપાસ કરવાનો છે. વૈજ્ઞાનિકોને આશા છે કે આ મિશન બુધના વિશાળ ધાતુના કોર અને તેના ઉત્ક્રાંતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપશે, અને મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ગેરેન્ટ જોન્સના જણાવ્યા મુજબ વસંતમાં નવા ડેટાની રાહ જોવાઈ રહી છે જ્યાં એક સાથે બે અવકાશયાનના માપનની તુલના થઈ શકશે.
અલગ ભ્રમણકક્ષામાં પહોંચ્યા બાદ ESA ઉપગ્રહ અને JAXA ના નાના અવકાશયાન બુધ ગ્રહના ગાઢ આંતરિક અને બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર તેમજ ઇમ્પેક્ટ ક્રેટર્સ, જ્વાળામુખીના મેદાનો, પર્વતમાળાઓ અને 3 માઇલ (4.5 કિલોમીટર) ઊંચા પર્વતો જેવા લક્ષણોનો અભ્યાસ કરશે. બુધ ગ્રહ પર તાપમાન 800 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (427 ડિગ્રી સેલ્સિયસ) થી વધુ થઈ શકતું હોવાથી ઇલેક્ટ્રોનિક અને એન્જિનિયરિંગ સિસ્ટમ્સ પર ભારે તાણ આવે છે, તેથી અવકાશયાન અને તેના સાધનોને શક્ય તેટલું ઠંડુ રાખવું એ મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ગેરેન્ટ જોન્સ મુજબ મહત્વપૂર્ણ તકનીકી પડકાર છે. પૃથ્વીની નિકટતા છતાં સૌરમંડળમાં સૌથી ઓછા શોધાયેલા ગ્રહોમાં સામેલ બુધ માટે અધિકારીઓ મિશન ઓછામાં ઓછું એક પૃથ્વી વર્ષ એટલે કે ચાર બુધ વર્ષ ચાલે તેમ ઇચ્છે છે, કારણ કે ફક્ત બાહ્ય ગ્રહો યુરેનસ અને નેપ્ચ્યુનને 1980 ના દાયકામાં વોયેજર 2 જેવા ઓછા મિશન મળ્યા છે.
હાલની સ્થિતિ અને આગામી પગલાં અંગે વાત કરીએ તો, ભ્રમણકક્ષામાં સફળ પ્રવેશ બાદ જર્મની સ્થિત ફ્લાઇટ કંટ્રોલર્સ અને વૈજ્ઞાનિક ટીમો દ્વારા અવકાશયાનમાંથી પ્રાપ્ત થઈ રહેલા પ્રારંભિક ડેટાનું વિશ્લેષણ ચાલુ રાખવામાં આવ્યું છે. હવે પછીના તબક્કામાં બંને અવકાશયાનને અલગ ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપિત કરીને વસંત દરમિયાન નવા વૈજ્ઞાનિક ડેટા મેળવવા, અત્યંત ઊંચા તાપમાન સામે સાધનોને ઠંડા રાખવાની વ્યવસ્થા જાળવવા અને ઓછામાં ઓછા એક પૃથ્વી વર્ષ સુધી ચુંબકીય ક્ષેત્ર તથા સપાટીના સંશોધનને આગળ ધપાવવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે.
(2:25 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
