નવી દિલ્હી :  ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) ટેકનોલોજીના પ્રસાર સાથે સ્માર્ટ ટીવી, એલેક્સા, રોબોટ વેક્યુમ ક્લીનર્સ અને વાઇફાઇ સીસીટીવી કેમેરા આજે આપણા ઘરોનો અનિવાર્ય હિસ્સો બની ગયા છે. પરંતુ, સુવિધા આપતા આ જ સ્માર્ટ ગેજેટ્સ હવે ૨૪ કલાક ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટેડ રહીને આપણા અંગત જીવનની ડિજિટલ જાસૂસીનું સૌથી મોટું માધ્યમ બની રહ્યા છે. એમઆઇટી ટેકનોલોજી રિવ્યુ અને ચેક પોઈન્ટ રિસર્ચ જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓના ચોંકાવનારા રિપોર્ટ્સ દર્શાવે છે કે રોબોટ વેક્યુમ દ્વારા ઘરની અંદર લેવાયેલા અત્યંત ખાનગી ફોટા પણ લીક થઈને એઆઈ (AI) ટ્રેનિંગના નામે ઇન્ટરનેટ પર સાર્વજનિક થઈ ગયા છે. સ્માર્ટ ટીવીમાં રહેલી ઓટોમેટિક કન્ટેન્ટ રેકગ્નિશન ટેકનોલોજી સતત તમે શું જોઈ રહ્યા છો અને શું વાતચીત કરી રહ્યા છો તેનો સંપૂર્ણ ડેટા સાયલન્ટલી ટ્રેક કરી રહી છે.

આ સાયબર ગુનેગારો અને કન્ઝ્યુમર કંપનીઓ માટે માત્ર તમારા પર્સનલ ફોટા જ નહીં, પણ તમારી રોજિંદી આદતો, તમે ક્યારે ઊંઘો છો, ક્યારે ઘરની બહાર જાઓ છો અને પરિવારમાં કેટલા સભ્યો છે તે તમામ માહિતી અતિ મૂલ્યવાન સોદો છે. ખાસ કરીને નબળા પાસવર્ડ અને આઉટડેટેડ સોફ્ટવેર ધરાવતા હોમ સીસીટીવી કેમેરા અને બેબી મોનિટર હેકર્સ માટે સોફ્ટ ટાર્ગેટ સાબિત થાય છે, જેનો દુરુપયોગ કરીને તેઓ તમારા ઘરની અંદર લાઈવ વીડિયો ફીડ જોઈ શકે છે. આથી પણ વધુ જોખમી બાબત એ છે કે સ્માર્ટ સ્પીકર્સ દ્વારા રેકોર્ડ થતા તમારા વૉઇસ સેમ્પલ્સનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા AI વૉઇસ ક્લોનિંગ અને ઓનલાઈન નાણાકીય છેતરપિંડી આચરવા માટે થઈ શકે છે.

ટેકનોલોજીના આ ગંભીર જોખમોથી બચવા માટે ગેજેટ્સનો ઉપયોગ બંધ કરવો એ આજના સમયમાં ઉકેલ નથી, પરંતુ સ્માર્ટ ડિજિટલ સુરક્ષા અપનાવવી અનિવાર્ય છે. સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો ભલામણ કરે છે કે સૌપ્રથમ તમારા વાઇફાઇ રાઉટરનો ડિફોલ્ટ આઈડી-પાસવર્ડ બદલો અને તમામ સ્માર્ટ ડિવાઇસને તમારા પ્રાઇમરી ઇન્ટરનેટ નેટવર્કને બદલે અલગ ગેસ્ટ નેટવર્ક (Guest Network) સાથે કનેક્ટ કરો. આ ઉપરાંત, સ્માર્ટ ટીવીમાં રહેલા ACR ફીચરને સેટિંગ્સમાં જઈને તાત્કાલિક ડિસેબલ કરો, સ્માર્ટ સ્પીકર્સનો ઉપયોગ ન હોય ત્યારે ભૌતિક રીતે માઇક્રોફોન મ્યૂટ રાખો અને તમામ સંલગ્ન એપ્લિકેશન્સમાં ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) સક્રિય રાખવા જેવી નાની સાવચેતીઓ તમારા સ્માર્ટ હોમને હેકર્સથી સુરક્ષિત રાખશે.