બેંગલુરુ :ટાટા ગ્રુપની દિગ્ગજ કંપની ટાટા કેમિકલ્સને આફ્રિકી દેશ કેન્યામાં એક મોટો અને આંચકાજનક ફટકો પડ્યો છે, જ્યાં કેન્યાના રાષ્ટ્રપતિ વિલિયમ રુટોએ તાજેતરમાં સ્થાનિક સ્તરે પૂરતું આર્થિક રોકાણ અને રોજગારી ન ઊભી કરવાના ગંભીર આક્ષેપો સાથે કંપનીને દેશમાં પોતાનો કારોબાર સમેટી લેવાનો કડક આદેશ આપ્યો છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ કેન્યાના કાજિયાડો વિસ્તારની મુલાકાત દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ રુટોએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ એક સદીથી આ ક્ષેત્રમાં અધિકાર ધરાવતી હોવા છતાં ટાટા કંપનીએ સ્થાનિક જનતા માટે પૂરતી ઔદ્યોગિક વ્યવસ્થાઓ કે ફેક્ટરીઓ વિકસાવી નથી, જેના કારણે સરકાર હવે આ જૂની વ્યવસ્થાને બદલીને બે નવી કંપનીઓ લાવવાની યોજના બનાવી રહી છે જેમાંથી એક ગ્લાસ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને બીજી કેમિકલ ઉત્પાદન સંભાળશે.

આ આંચકાજનક સમાચાર એવા સમયે સામે આવ્યા છે જ્યારે ટાટા કેમિકલ્સના નાણાકીય પરિણામો પહેલેથી જ ભારે દબાણ હેઠળ ચાલી રહ્યા છે, જેમાં તાજેતરના જૂન ક્વાર્ટરમાં કંપનીનો ચોખ્ખો નફો (નેટ પ્રોફિટ) ૮૧ ટકા જેટલો તીવ્ર ઘટાડો નોંધાવીને માત્ર રૂ. ૬૦ કરોડ પર સીમિત થઈ ગયો છે, જ્યારે ગત નાણાકીય વર્ષના સમાન ગાળામાં આ નફો રૂ. ૩૧૬ કરોડ હતો. કંપનીની કુલ આવક રૂ. ૩,૮૧૫ કરોડથી વધીને રૂ. ૪,૩૧૧ કરોડ સુધી પહોંચી હોવા છતાં વધેલા ખર્ચના બોજને કારણે કંપનીના નફાકારકતા પર ગંભીર અસર જોવા મળી છે, અને શેરબજારમાં પણ ૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના સત્ર દરમિયાન આ શેર આશરે રૂ. ૬૪૧ ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો જે તેની ૫૨ સપ્તાહની ઊંચી સપાટી રૂ. ૧,૦૨૬ અને નીચી સપાટી રૂ. ૫૮૧ ની વચ્ચે મર્યાદિત રહ્યો છે.

ટાટા કેમિકલ્સ તરફથી આ રાષ્ટ્રપતિના કડક આદેશ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા કે સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી, પરંતુ કેન્યા સરકારના આ પગલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટાટા ગ્રુપના વ્યવસાયો પર ઊંડી અસર પડવાની પૂરી સંભાવના છે. કાજિયાડો વિસ્તારના સ્થાનિક વિકાસ અને રોજગારીના મુદ્દાને આગળ ધરીને લેવાયેલા આ નિર્ણાયક પગલાથી આફ્રિકી બજારમાં ભારતીય કંપનીઓની કામગીરી અને નીતિઓ સામે નવા પડકારો ઊભા થયા છે, જે આગામી દિવસોમાં કંપનીના વૈશ્વિક વિસ્તરણને પ્રભાવિત કરી શકે છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારી વર્તુળોમાં ચર્ચાઓનું બજાર ગરમ થઈ ગયું છે કે શું ટાટા કેમિકલ્સ કેન્યા સરકાર સાથે વાટાઘાટો કરીને આ માર્ગ કાઢશે કે પછી ખરેખર પોતાનો બિઝનેસ બંધ કરીને દેશ છોડવો પડશે. કંપનીના નાણાકીય પડકારો અને વિદેશી ધરતી પરના આ રાજકીય વિરોધ વચ્ચે રોકાણકારોની નજર હવે આગામી ત્રિમાસિક પરિણામો અને કંપનીના મેનેજમેન્ટ દ્વારા લેવાનારી રણનીતિક પગલાંઓ પર ટકેલી છે.