નવી દિલ્હી: ગત સપ્તાહ દરમિયાન વૈશ્વિક તથા ભારતીય બજારોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેમાં ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના ડેટા મુજબ ૨૪ કેરેટ સોનાના ભાવમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ દીઠ આશરે ૨,૯૪૬નો જંગી ઘટાડો થવાથી રોકાણકારો અને ગ્રાહકોનું ધ્યાન આકર્ષિત થયું છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારાની શક્યતાઓ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અચાનક આવેલો ઉછાળો અને મધ્ય પૂર્વના વધતા તણાવ જેવા વિવિધ કારણોસર આ અઠવાડિયે સોનાના ભાવમાં અંદાજે બે ટકા જેટલો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેના પગલે દેશભરના બુલિયન બજારોમાં નવો માહોલ સર્જાયો છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા બજારના અહેવાલો જણાવે છે કે શુક્રવારે ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ઘટીને ૧,૫૧,૫૩૮ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર પહોંચી ગયો હતો, જે ગયા શુક્રવારે ૧,૫૪,૮૮૪ હતો. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર પણ સોનું અને ચાંદી સતત ઘટાડા સાથે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે, જ્યાં પાંચ ઓક્ટોબરના સોનાના વાયદા કોન્ટ્રેક્ટમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો અને ચાંદીના ભાવ પણ પ્રતિ કિલોગ્રામ નોંધપાત્ર રીતે ગગડ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય કોમેક્સ (COMEX) બજારમાં સોનું ૧.૨૯ ટકા ઘટીને $૪,૩૫૦ પ્રતિ ઔંસ અને ચાંદી ૧.૯૯ ટકા ઘટીને $૬૩.૬૩ પ્રતિ ઔંસ થઈ ગઈ છે, જ્યારે બીજી બાજુ ડેટા અનુસાર WTI ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધીને $૧૦૪ પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયા છે.

આ ઘટાડા પાછળના મુખ્ય આર્થિક કારણોની ચર્ચા કરીએ તો, યુએસમાં ઓગસ્ટ મહિનાનો સીપીઆઈ (CPI) ફુગાવો વર્ષ-દર-વર્ષ ૩.૪ ટકા વધ્યો છે અને પ્રોડ્યુસર ઇન્ફ્લેશન પણ અંદાજ કરતા વધુ ૫.૪ ટકા પર પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરો ઊંચા જાળવી રાખવાની અપેક્ષાઓ પ્રબળ બની છે. વળી, મધ્ય પૂર્વમાં ભડકેલા તણાવ અને શિપિંગ રૂટ પરના હુમલાઓને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધતા વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવાનો ભય વધ્યો છે, જેનાથી સુરક્ષિત રોકાણ ગણાતા સોના પર દબાણ આવ્યું છે અને ડોલર ઇન્ડેક્સ પણ વધીને ૯૯.૧૨ ની એક અઠવાડિયાની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે.

એક તરફ કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, તો બીજી તરફ રત્ન અને જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ ભારતમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં કુલ રત્ન અને ઝવેરાતની નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે ૧૨.૫૨ ટકા વધીને ૨૧,૯૪૫.૮૭ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે દેશના આર્થિક ક્ષેત્ર માટે સકારાત્મક સંકેત છે. આગામી દિવસોમાં બજારના નિષ્ણાતોના મતે MCX ગોલ્ડમાં ૧,૫૦,૦૦૦ થી ૧,૫૦,૭00 ની સપાટી મહત્વનો સપોર્ટ પૂરો પાડી શકે છે, અને જો વૈશ્વિક તણાવ કે ફુગાવાના આંકડાઓમાં ફેરફાર થશે તો સોના-ચાંદીના ભાવની આગામી દિશા નક્કી થશે.