નવી દિલ્હી : કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં દિવસ-રાત પરસેવો પાડતા દૈનિક વેતન મજૂરો અને શ્રમિકોના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે પ્રધાનમંત્રી શ્રમ યોગી માનધન યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. આ મહત્વપૂર્ણ યોજના હેઠળ પાત્ર કામદારોને ૬૦ વર્ષની ઉંમર પૂરી થયા પછી દર મહિને નિયમિત રૂપે રૂ.૩,૦૦૦ નું માસિક પેન્શન આપવામાં આવશે, જેથી તેઓ વૃદ્ધાવસ્થામાં આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બની શકે. આ એક સ્વૈચ્છિક અને સરકારી સહયોગવાળી પેન્શન યોજના છે, જેના દ્વારા ગરીબ શ્રમિકોને મોટી રાહત મળી રહે છે.
આ યોજનાનો લાભ શેરી વિક્રેતાઓ, રિક્ષાચાલકો, ઘરકામ કરનારાઓ, બાંધકામ કામદારો, કૃષિ મજૂરો અને કચરો ઉપાડનારાઓ જેવા તમામ અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો મેળવી શકે છે, જેઓ સામાન્ય રીતે EPFO, ESIC કે NPS જેવા અન્ય સામાજિક સુરક્ષા કવચ હેઠળ આવરી લેવાતા નથી. આ યોજનામાં જોડાવા માટે અરજદારોની ઉંમર ૧૮ થી ૪૦ વર્ષની વચ્ચે હોવી આવશ્યક છે, તેમની માસિક આવક રૂ.૧૫,૦૦૦ કે તેથી ઓછી હોવી જોઈએ અને તેઓ આકારણી વર્ષમાં આવકવેરાદાતા ન હોવા જોઈએ.
આ યોગદાન-આધારિત યોજના અંતર્ગત લાભાર્થીઓએ પોતાની વય જૂથ મુજબ દર મહિને માત્ર રૂ.૫૫ થી રૂ.૨૦૦ સુધીનું નિશ્ચિત યોગદાન જમા કરવાનું રહે છે, અને સરકાર દ્વારા પણ લાભાર્થીના ખાતામાં સમાન રકમનું યોગદાન આપવામાં આવે છે. નોંધણી કરાવવા માટે શ્રમિકો તેમના નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) ની મુલાકાત લઈને આધાર કાર્ડ અને બેંક પાસબુક દ્વારા સરળતાથી અરજી કરી શકે છે અથવા સત્તાવાર વેબસાઇટ maandhan.in પર જઈને માહિતી મેળવી શકે છે.
આ અગાઉ પણ સરકાર દ્વારા અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારોના ઉત્થાન માટે ઈ-શ્રમ પોર્ટલ જેવી અનેક કલ્યાણકારી પહેલો અમલમાં મૂકવામાં આવી છે, જેના થકી શ્રમિકોને સરકારી યોજનાઓના સીધા લાભો મળી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં શ્રમ મંત્રાલય દ્વારા આ યોજનાનો વ્યાપ વધુ વિસ્તૃત કરવા અને પાત્રતાના ધોરણો સરળ બનાવવા માટે વિશેષ જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવે તેવી શક્યતાઓ છે, જેથી દેશના કરોડો શ્રમિકો આર્થિક સુરક્ષાનું કવચ મેળવીને પોતાના પરિવારનું ઉજ્જવળ ભવિષ્ય ઘડી શકે.