મુંબઈ : વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે વધુ એક ખૂબ જ રાહત આપનારા અને ઉત્સાહવર્ધક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશની કેન્દ્રીય બેંક ‘રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા’ (RBI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના ડેટા અનુસાર, ૧૯ જૂનના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserve) ૯૬૩ મિલિયન યુએસ ડોલર વધીને ૬૭૨ અબજ યુએસ ડોલરથી વધુની ઐતિહાસિક સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. દેશની આર્થિક સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારની સ્થિરતા માટે આ વધારો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

સોનાના ચમકારાએ વધારી ભારતની આર્થિક તાકાત

આરબીઆઈના અહેવાલ મુજબ, આ વખતે વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં થયેલા આ નોંધપાત્ર ઉછાળા પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારતના સોનાના ભંડાર (Gold Reserves) ના મૂલ્યમાં થયેલો તીવ્ર વધારો છે. વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ વધવાને કારણે ભારતનો ગોલ્ડ રિઝર્વ એક જ સપ્તાહમાં ૪.૧ અબજ યુએસ ડોલરની પ્રચંડ સ્પીડ સાથે વધીને ૧૦૭ અબજ યુએસ ડોલરને પાર થઈ ગયો છે. સોનાના આ મજબૂત સપોર્ટને કારણે જ વિદેશી સંપત્તિમાં થયેલા ઘટાડા છતાં ભારત એકંદરે નફામાં રહ્યું છે.

અનામતના વિવિધ ઘટકોની વર્તમાન સ્થિતિ પર એક નજર:

રિઝર્વ બેંકના સાપ્તાહિક રિપોર્ટ અનુસાર ભારતીય તિજોરીના વિવિધ ફંડ્સની સ્થિતિ નીચે મુજબ નોંધાઈ છે:

·         વિદેશી મુદ્રા સંપત્તિ (FCA): ભંડારનો સૌથી મોટો હિસ્સો ગણાતી વિદેશી કરન્સી એસેટ્સ આ સપ્તાહ દરમિયાન ૩.૦૭ અબજ યુએસ ડોલર ઘટીને ૫ body૧ અબજ યુએસ ડોલર પર આવી ગઈ છે.

·         સ્પેશિયલ ડ્રોઇંગ રાઇટ્સ (SDRs): આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ખાતે ભારતના એસડીઆરમાં ૫૨ મિલિયન યુએસ ડોલરનો આંશિક ઘટાડો થતાં તે હાલમાં ૧૮.૬૪ અબજ યુએસ ડોલર રહ્યો છે.

·         આઇએમએફ સાથે અનામત સ્થિતિ: IMF સાથે દેશની અનામત સ્થિતિ (Reserve Position) પણ ૨૨ મિલિયન યુએસ ડોલર ઘટીને અંદાજે ૪.૮ અબજ યુએસ ડોલરના સ્તરે પહોંચી છે.

રૂપિયાને મળશે મજબૂતી અને રોકાણકારોનો વધશે વિશ્વાસ

આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, ૬૭૨ અબજ ડોલરથી વધુનો આ વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર ભારતીય રૂપિયાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઘસાતો અટકાવવામાં અને વૈશ્વિક બજારમાં તેની સાખ જાળવવામાં સેન્ટ્રલ બેંકને મોટી તાકાત આપશે. આટલો વિશાળ ભંડાર દેશમાં આવનારા આશરે એક વર્ષથી વધુ સમયના આયાત બિલને ચૂકવવા માટે સક્ષમ છે, જે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) અને વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સીઓ માટે ભારત તરફ સકારાત્મક વલણ અપનાવવાનું મોટું કારણ બનશે.