રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં રાજકીય અને સામાજિક તણાવ હાલમાં ચરમસીમાએ છે. NEET-UG પેપર લીક કેસ અંગે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોના અધિકારોની હિમાયત કરી રહેલા પ્રખ્યાત પર્યાવરણ કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકને દિલ્હી પોલીસે જંતર-મંતર પરથી બળજબરીથી દૂર કર્યા બાદ વિવાદ વધુ વકર્યો છે. આ ઘટના પર તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપતા, કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના સ્થાપક અભિજીત દિપકકેએ દિલ્હી પોલીસની કાર્યવાહીને "ખુલ્લા અપહરણ" ગણાવી. તેમણે વહીવટીતંત્રને સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી કે વાંગચુકને દૂર કરીને સરકારે પોતાના પગમાં કુહાડી મારી છે.

   નોંધનીય છે કે NEET-UG પરીક્ષામાં થતી ગેરરીતિઓ સામે સોનમ વાંગચુક 20 દિવસથી વધુ સમયથી અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ પર છે. તેઓ આ ચળવળના મુખ્ય વ્યક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. ડોકટરોના મતે, આટલા લાંબા સમયથી ખોરાકનો એક પણ દાણો ન ખાવાને કારણે વાંગચુકની તબિયત બગડતી હતી, અને તેમણે લગભગ 10 કિલો વજન ઘટાડ્યું હતું. શનિવારે સવારે, પોલીસે અચાનક કાર્યવાહી કરી, તેમને વિરોધ સ્થળ પરથી દૂર કર્યા અને સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા, આ પગલાને વિરોધીઓએ દમનકારી ગણાવ્યું છે.

   સીજેપીના વડા અભિજીત દિપકકેએ સોનમ વાંગચુકની અટકાયત પર ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો. તેમણે કહ્યું, "દિલ્હી પોલીસે સોનમ વાંગચુકનું 'અપહરણ' કરીને ગંભીર ભૂલ કરી છે. તમારી સરમુખત્યારશાહીએ જંતર-મંતર પર વિરોધીઓનો પ્રવાહ લાવી દીધો છે. યાદ રાખો, જો તમે અમને અહીં રોકવાનો પ્રયાસ કરશો, તો આગામી દિવસોમાં દેશનો દરેક યુવાન રસ્તાઓ પર હશે, અને આખી દિલ્હી વિરોધીઓથી ભરાઈ જશે."

આ પહેલીવાર નથી જ્યારે કોઈ મોટા જાહેર આંદોલનને દબાવવા માટે પોલીસ દળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય, પરંતુ સોનમ વાંગચુક જેવી વૈશ્વિક વ્યક્તિ સામેની આ કાર્યવાહીએ આગમાં ઘી ઉમેરવાની વાત કરી છે. ચાલો આ સમગ્ર વિકાસ પાછળના મુખ્ય પાસાઓ સમજીએ:

NEET-UG 2024-25 વિવાદ: વ્યાપક પેપર લીક, ગ્રેસ માર્ક્સ અને મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા NEET-UG માં ચોક્કસ કેન્દ્રો પર શંકાસ્પદ ટોપર્સના ઉછાળાને પગલે દેશભરમાં લાખો વિદ્યાર્થીઓ રસ્તાઓ પર છે. સુપ્રીમ કોર્ટથી લઈને સીબીઆઈ સુધી, તપાસ ચાલી રહી છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના અસંતોષમાં ઘટાડો થવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. 

  લદ્દાખથી દિલ્હી સુધી વાંગચુકનો સંઘર્ષ: સોનમ વાંગચુક ફક્ત શિક્ષણ સુધારા માટે જ નહીં પરંતુ છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં લદ્દાખનો સમાવેશ અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ માટે પણ લાંબા સમયથી ઉપવાસ પર છે. યુવાનોના ભવિષ્ય સાથે સંબંધિત NEET મુદ્દા માટે તેમના સમર્થનથી આંદોલનને રાષ્ટ્રીય નૈતિક પ્રોત્સાહન મળ્યું.

લોકશાહી અધિકારો પર ચર્ચા: જંતર-મંતરને ભારતમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનનો ગઢ માનવામાં આવે છે. વિપક્ષી પક્ષો અને સામાજિક સંગઠનો સ્વાસ્થ્યના આડમાં ઉપવાસ કરનારને બળજબરીથી દૂર કરવાને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર હુમલો ગણાવી રહ્યા છે.

 સફદરજંગ હોસ્પિટલની બહાર સુરક્ષા કડક કરવામાં આવી છે. જો કે, દીપક અને CJPના આ ખુલ્લા પડકાર બાદ, એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે આ વિરોધ હવે જંતર-મંતર સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ આગામી દિવસોમાં સમગ્ર રાજધાની માટે એક મોટો માથાનો દુખાવો બની શકે છે.