મુંબઈ : ભારતીય ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ માટે એક અત્યંત રાહતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કપાસના વધતા ભાવ અને સ્થાનિક ઉત્પાદનની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે કપાસની આયાત પરની ૧૧% ની ડ્યુટી ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધી હટાવી દીધી છે. ટેક્સટાઇલ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (TEXPROCIL) ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર સિદ્ધાર્થ રાજગોપાલના મતે, આ નિર્ણયથી માત્ર કાચા માલનો ખર્ચ જ નહીં ઘટે, પરંતુ ભારતના કાપડ ઉદ્યોગની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતામાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો થશે.
શા માટે આ પગલું અનિવાર્ય હતું?
છેલ્લા ચારથી પાંચ વર્ષમાં ભારતમાં કપાસનું ઉત્પાદન માંગના પ્રમાણમાં ઓછું રહ્યું છે. સ્થાનિક સ્પિનિંગ મિલો, વસ્ત્ર ઉત્પાદકો અને નિકાસકારોની વાર્ષિક માંગ ૩૨૮-૩૪૦ લાખ ગાંસડી સુધી પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન આ માંગને સંતોષવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. રાજગોપાલના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૧% ની ડ્યુટી કાપડ ઉત્પાદકો માટે એક મોટો આર્થિક અવરોધ હતી, કારણ કે ઉત્પાદનનો મુખ્ય આધાર જ કાચો માલ (કપાસ) છે. ડ્યુટી હટવાથી હવે ભારતીય ઉદ્યોગ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ભાવે કાચો માલ મેળવી શકશે, જેનાથી કપાસના સ્થાનિક ભાવમાં પણ મધ્યમ ગાળે ઘટાડો અને સ્થિરતા જોવા મળશે.
નિકાસમાં ભારતને મળશે બાંગ્લાદેશ-વિયેતનામ સામે ધાર
આ નિર્ણયથી ભારતીય નિકાસકારો માટે વૈશ્વિક બજારમાં બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામ જેવા દેશો સાથે સ્પર્ધા કરવાનું સરળ બનશે. ભારતના કપાસ ઉત્પાદનનો અંદાજે ૬૦% હિસ્સો વિવિધ સ્વરૂપે નિકાસ થાય છે, ત્યારે કાચા માલની ઉપલબ્ધતા અને સ્થિર ભાવ ભારતની લાંબા ગાળાની કાપડ નિકાસ વૃદ્ધિ યોજનાઓને મજબૂત બનાવશે. રાજગોપાલ સ્પષ્ટ કરે છે કે આ આયાતથી ભારતીય ખેડૂતોને કોઈ નુકસાન થશે નહીં, કારણ કે મોટાભાગનો સ્થાનિક પાક પહેલેથી જ બજારમાં આવી ચૂક્યો છે. આ માત્ર પુરવઠાની અછતને પહોંચી વળવા માટેનું એક કામચલાઉ અને વ્યવહારુ પગલું છે.
નાના વ્યવસાયો અને સ્પિનિંગ મિલોને મોટો ફાયદો
આ નિર્ણયનો સૌથી વધુ સીધો લાભ સ્પિનિંગ કંપનીઓ, ગાર્મેન્ટ નિકાસકારો અને નાના અને મધ્યમ કદના કાપડ વ્યવસાયો (SMEs) ને થવાની અપેક્ષા છે. ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા અને ઊંચા ઇનપુટ ખર્ચ વચ્ચે ઝઝૂમી રહેલા કાપડ ઉત્પાદકો માટે આ ડ્યુટી મુક્તિ એક ઓક્સિજન જેવી સાબિત થશે. સરકારના આ પ્રો-એક્ટિવ અભિગમથી આગામી મહિનાઓમાં ભારતીય કાપડની નિકાસમાં ગતિ આવવાની અને વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતનું સ્થાન વધુ સુદ્રઢ થવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.