મુંબઈ : દેશની આર્થિક રાજધાની અને સપનાઓના શહેર મુંબઈમાં શિક્ષણના નામે ચાલતી એક મોટી છેતરપિંડીનો પર્દાફાશ થયો છે. એક લેટેસ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, મુંબઈના વિવિધ વિસ્તારોમાં કુલ 164 શાળાઓ અનધિકૃત (Unrecognized) હોવાનું સામે આવ્યું છે. ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની આશામાં લાખો રૂપિયાની ફી ભરતા વાલીઓ માટે આ સમાચાર કોઈ મોટા આંચકાથી ઓછા નથી, કારણ કે આ શાળાઓમાં ભણતા હજારો વિદ્યાર્થીઓના સર્ટિફિકેટ્સ અને ડિગ્રી રદ્દી કાગળ સમાન બની શકે છે.
કયા વિસ્તારો છે ‘રેન્જર ઝોન’?
શિક્ષણ વિભાગની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે મુંબઈના અમુક ચોક્કસ વિસ્તારોમાં આવી બોગસ સ્કૂલોનું નેટવર્ક સૌથી વધુ ફેલાયેલું છે. ખાસ કરીને:
•    ચેમ્બુર અને માનખુર્દ
•    ગોવંડી
•    માલાડ (માલવાણી વિસ્તાર)
આ વિસ્તારોમાં શિક્ષણની વધતી માંગનો ફાયદો ઉઠાવીને મૂળભૂત સુવિધાઓ અને માન્યતા વગરની શાળાઓનો રાફડો ફાટ્યો છે. જે વાલીઓએ અહીં પોતાના સંતાનોને ભણવા મૂક્યા છે, તેમને હવે આગળના એડમિશન કે ટ્રાન્સફર સર્ટિફિકેટ (LC) મેળવવામાં લોઢાના ચણા ચાવવા પડી શકે છે.
સરકારી ફાઈલોમાં ધૂળ ખાતી 48 દરખાસ્તો
ચોંકાવનારી વિગત એ પણ છે કે આ પૈકીની 48 શાળાઓએ માન્યતા મેળવવા માટે રાજ્ય સરકારને વિનંતી કરી છે. બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) આ બાબતે સક્રિય હોવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ હકીકત એ છે કે ઓક્ટોબર 2025થી આ દરખાસ્તો માત્ર કાગળ પર જ પેન્ડિંગ છે. નવા શૈક્ષણિક વર્ષના પ્રારંભ પહેલા જો કોઈ નિર્ણય લેવામાં નહીં આવે, તો આ હજારો બાળકોનું એક વર્ષ બગડવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
તંત્રની બેદરકારી સામે ઉઠતા સવાલો
સવાલ એ થાય છે કે BMC અને શિક્ષણ વિભાગની નાક નીચે આટલી મોટી સંખ્યામાં ગેરકાયદે શાળાઓ વર્ષો સુધી કેવી રીતે ચાલી શકે? શું તંત્રના અધિકારીઓ જાણી જોઈને આંખ આડા કાન કરી રહ્યા છે? વાલીઓની માંગ છે કે માત્ર નોટિસ આપવાથી કશું નહીં વળે, આવી શાળાઓ સામે ફોજદારી ગુના નોંધવા જોઈએ અને બાળકોના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા તાકીદે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ.
ફી વધારા પર અંકુશ લાવવા નવી કમિટી સક્રિય
બીજી તરફ, રાજ્ય સરકારે ખાનગી શાળાઓની મનસ્વી ફી પર લગામ કસવા માટે ‘મહારાષ્ટ્ર એજ્યુકેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ રિવિઝન કમિટી’ની પુનઃ રચના કરી છે. હાઈ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ એમ. જી. ગાયકવાડના નેતૃત્વમાં આ કમિટી હવે ફી-વિવાદોમાં અંતિમ ફેંસલો લેશે. જોકે, વાલીઓનું કહેવું છે કે ફી પર અંકુશ તો ઠીક, પહેલા શાળાઓની માન્યતાની ગેરંટી મળવી જોઈએ!