બર્મિંગહામ, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ યુનાઇટેડ કિંગડમમાં હેલ્થકેર સેક્ટરમાં કામ કરવા ગયેલા ભારતીય નાગરિકો માટે એક ખૂબ જ મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેરળના ૩૩ વર્ષીય શાબીન શાજી નામના કેર વર્કરે બર્મિંગહામની રોજગાર ટ્રિબ્યુનલમાં પોતાની લડાઈ જીતી લીધી છે. શાજીને 'સ્વાન કેર સોલ્યુશન્સ લિમિટેડ' નામની સ્પોન્સર કંપનીએ વિઝા અપાવ્યા પછી એક પણ દિવસ કામ ન આપ્યું અને પગાર પણ ચૂકવ્યો ન હતો. આ કેસમાં ન્યાયાધીશે કંપનીને શાજીને ગુમાવેલ વેતન અને રજાના પગાર પેટે ૨૮,૦૦૦ પાઉન્ડ (અંદાજે ૨૯ લાખ રૂપિયાથી વધુ) ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે.
શું હતી સમગ્ર ઘટના?
શાબીન શાજી 'હેલ્થ એન્ડ કેર વર્કર વિઝા' પર યુકે આવ્યા હતા, પરંતુ કંપનીએ તેમને નોકરી પર રાખ્યા હોવા છતાં કામ સોંપ્યું ન હતું. ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ શાજીએ પુરાવા આપ્યા કે તેઓ કામ કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયાર અને સક્ષમ હતા, પરંતુ કંપનીની બેદરકારીને કારણે તેઓ એક વર્ષ સુધી પગાર વગર રહ્યા હતા. રોજગાર ન્યાયાધીશ એડમન્ડ્સે નોંધ્યું હતું કે, કંપની દ્વારા શાજીને કામ ન આપવું એ વેતનમાંથી 'અનધિકૃત કપાત' સમાન છે. કંપનીનો દાવો હતો કે કેટલીક ઔપચારિકતાઓ બાકી હતી, પરંતુ કોર્ટે તે દલીલને ફગાવી દીધી હતી.
આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને સંઘર્ષની દાસ્તાન
કેરળથી વેસ્ટ મિડલેન્ડ્સના સ્ટેફોર્ડમાં સ્થળાંતર કરનાર શાજી માટે આ સમય અત્યંત કપરો રહ્યો હતો. યુકેના વિઝા નિયમો મુજબ તેઓ અન્ય કોઈ કંપનીમાં તાત્કાલિક નોકરી કરી શકતા નહોતા, જેના કારણે તેમને નાણાકીય સંકટનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. અંતે, કાયદાકીય લડાઈ લડીને અને વૈકલ્પિક રોજગાર મેળવીને તેમણે આ સંઘર્ષને પાર કર્યો. તેમની આ જીત યુકેમાં શોષણનો ભોગ બનતા હજારો સ્થળાંતરિત કામદારો માટે એક મોટું ઉદાહરણ બની છે.
વર્ક રાઇટ્સ સેન્ટરની ચેતવણી
આ ઘટના બાદ 'વર્ક રાઇટ્સ સેન્ટર' (WRC) જેવી સંસ્થાઓએ સરકારને ઈમિગ્રેશન સિસ્ટમ સુધારવા માટે હાકલ કરી છે. નિષ્ણાતોના મતે, બ્રેક્ઝિટ પછી હેલ્થકેર ક્ષેત્રમાં કામદારોની અછત પૂરી કરવા માટે જે વિઝા રૂટ શરૂ થયા હતા, તેમાં અનેક ખામીઓ રહી ગઈ છે, જેનો લાભ લઈને ઘણી બોગસ એજન્સીઓ ભારતીય વર્કરોનું શોષણ કરી રહી છે. નવા કડક નિયમો હેઠળ હવે કેર પ્રદાતાઓએ 'કેર ક્વોલિટી કમિશન' (CQC) સાથે નોંધણી કરાવવી ફરજિયાત બની છે.
આ કેસ માત્ર શાબીન શાજીની અંગત જીત નથી, પરંતુ તે યુકેમાં વસતા હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે એક પ્રોત્સાહન છે કે જો તેઓ અન્યાયનો ભોગ બને છે, તો દેશનો કાયદો તેમની પડખે ઊભો છે.