​વોશિંગ્ટન / ન્યૂ યોર્ક: વિશ્વપ્રસિદ્ધ વિમાન ઉત્પાદક કંપની બોઇંગ (Boeing) ના ચર્ચિત 737 મૅક્સ (737 MAX) શ્રેણીના વિમાનોમાં એક નવી સોફ્ટવેર ખામી (Software Glitch) સપાટી પર આવી છે. આ ખામીના કારણે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં લેન્ડિંગ દરમિયાન વિમાનની ઓટોમેટેડ નેવિગેશન સિસ્ટમ અને ફ્લાઇટ ગાઇડન્સ યોગ્ય રીતે કામ કરવાનું બંધ કરી શકે છે, જેના કારણે પાયલટો પર કટોકટીના સમયે કામનું ભારણ (Workload) ખૂબ વધી જાય છે.

​રિપોર્ટ અનુસાર, જ્યારે વિમાન લેન્ડિંગ માટે નીચે ઉતરી રહ્યું હોય અને કોઈ કારણોસર ઉતરાણ રદ કરીને (Missed Approach) પાયલટ ફરીથી હવામાં ચક્કર લગાવે અથવા રૂટ બદલે, ત્યારે કોકપિટનું ઓટોપાયલટ ગાઇડન્સ નેવિગેશન ફીચર અચાનક નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં પાયલટે વિમાનનું સંચાલન મેન્યુઅલી (હાથથી) કરવું પડે છે.

​એરલાઇન્સ અને રેગ્યુલેટર તંત્ર હરકતમાં

બોઇંગ કંપનીએ ઓગસ્ટ મહિનામાં જ પોતાના તમામ 737 મૅક્સ ઓપરેટરોને આ સોફ્ટવેર સમસ્યા અંગે જાણ કરી દીધી હતી અને વિમાન ચાલકોને આ પ્રકારની પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષિત રીતે કામ લેવા માટેની મેન્યુઅલ કાર્યપદ્ધતિ અનુસરવા સૂચના આપી હતી. આ ઉપરાંત, યુએસ ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) દ્વારા પણ આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લેવામાં આવ્યો છે. એફએએ આ સોફ્ટવેર ખામી ફ્લાઇટની સુરક્ષા માટે કેટલી જોખમી છે તેની તપાસ કરવા માટે એક વિશિષ્ટ રિવ્યૂ બોર્ડ (Corrective Action Review Board) ની રચના કરી છે.

​નવા વિમાનોની ડિલિવરીમાં વિલંબની શંકા

આ નવી સોફ્ટવેર સમસ્યાને કારણે વૈશ્વિક એરલાઇન ક્ષેત્રે મોટો ખળભળાટ મચી ગયો છે. અમેરિકાની અગ્રણી એરલાઇન્સ જેવી કે સાઉથવેસ્ટ એરલાઇન્સ (Southwest Airlines) અને યુનાઇટેડ એરલાઇન્સ (United Airlines) એ બોઇંગને સ્પષ્ટ જણાવી દીધું છે કે તેઓ આ ખામીયુક્ત સોફ્ટવેર ધરાવતા નવા 737 મૅક્સ વિમાનોનો કબજો લેવા માંગતા નથી અને જૂના સોફ્ટવેર વર્ઝન વાળા વિમાનો જ પસંદ કરશે. આ નિર્ણયના લીધે બોઇંગના નવા 737 મૅક્સ 10 મોડેલના સર્ટિફિકેશન અને 737 મૅક્સ 7 મોડેલની સર્વિસ એન્ટ્રીમાં નોંધપાત્ર વિલંબ થવાની શક્યતા છે.

​કાયમી ઉકેલમાં સમય લાગશે

બોઇંગ તરફથી જણાવાયું છે કે તેમના ઇજનેરો આ સમસ્યાનો કાયમી સોફ્ટવેર ઉકેલ (Software Update) તૈયાર કરવા પર કામ કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેને પૂર્ણપણે અમલી બનાવવામાં સમય લાગી શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે બોઇંગ 737 મૅક્સ સિરીઝ ભૂતકાળમાં પણ 2018 અને 2019માં થયેલા બે મોટા અકસ્માતો તથા તાજેતરમાં 2024ની શરૂઆતમાં અલાસ્કા એરલાઇન્સના વિમાનનો ડોર પ્લગ ઉડી જવાની ઘટનાઓને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે કડક સુરક્ષા સમીક્ષા હેઠળ રહી છે.