નવી દિલ્હી, તા. 03: ભારતની શક્તિશાળી સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલ 'બ્રહ્મોસ' હાલમાં વૈશ્વિક સંરક્ષણ બજારમાં હોટ ફેવરિટ બની ગઈ છે. ખાસ કરીને એશિયાના દેશોમાં બ્રહ્મોસ માટે જોવા મળતો ક્રેઝ ચીન માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. ચીનના પડોશી દેશો હવે પોતાની સમુદ્રી સીમાઓની સુરક્ષા માટે અને ડ્રેગન (ચીન) ના વધતા દબાણને રોકવા માટે બ્રહ્મોસને પોતાના કાફલામાં સામેલ કરી રહ્યા છે. ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ ૨૦૨૬માં ૬૨.૬૬ ટકાના ઉછાળા સાથે ₹૩૮,૪૨૪ કરોડના અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે, જેમાં બ્રહ્મોસનું યોગદાન સૌથી મહત્વનું છે.
ચીનની ચિંતાનું કારણ શું છે?
નિષ્ણાતોના મતે, ફિલિપાઇન્સ, વિયેતનામ અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો પાસે નૌકાદળનું મોટું બજેટ નથી, પરંતુ તેમની પાસે ચીનના વધતા નૌકાદળના ખતરાનો સામનો કરવા માટે એક સચોટ અને અત્યાધુનિક હથિયારની જરૂરિયાત છે, જે બ્રહ્મોસ પૂરી પાડે છે. નિવૃત્ત મેજર ગૌરવ આર્યના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત પાસેથી મિસાઇલ ખરીદનારા મોટાભાગના દેશો એવા છે જેમના ચીન સાથે પ્રાદેશિક વિવાદો ચાલી રહ્યા છે. ચીની નિષ્ણાતોએ પણ બ્રહ્મોસની ચોકસાઈ અને તેની પહોંચને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એક મોટો પડકાર ગણાવી છે.
બ્રહ્મોસ: એક વિનાશક શક્તિ
બ્રહ્મોસ મિસાઇલ તેની ગતિ અને ચોકસાઈ માટે જાણીતી છે. આ બે તબક્કાની મિસાઇલ અવાજની ગતિ કરતા લગભગ ત્રણ ગણી ઝડપે લક્ષ્યને ભેદી શકે છે અને તેને સબમરીન, જહાજ, વિમાન કે જમીન પરથી લોન્ચ કરી શકાય છે. તેની રેન્જ ૩૦૦ કિમી છે અને તે ૨૦૦ થી ૩૦૦ કિલોગ્રામનું પેલોડ વહન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. રડાર દ્વારા તેને પકડવી અત્યંત મુશ્કેલ હોવાથી તે યુદ્ધના મેદાનમાં નિર્ણાયક સાબિત થાય છે.
વૈશ્વિક સ્તરે વધતી માંગ
•    ફિલિપાઇન્સ: ૩૭૫ મિલિયન ડોલરના સોદા સાથે બ્રહ્મોસનો પ્રથમ વિદેશી ગ્રાહક બન્યો.
•    વિયેતનામ: અંદાજે ₹૫,૮૦૦ કરોડના સોદા સાથે કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે.
•    ઇન્ડોનેશિયા: ૪૫૦ મિલિયન ડોલરનો સોદો અત્યારે અંતિમ તબક્કામાં છે.
•    અન્ય દેશો: મલેશિયા, થાઇલેન્ડ, સાઉદી અરેબિયા, ઇજિપ્ત અને લેટિન અમેરિકાના દેશો પણ આ મિસાઇલ ખરીદવામાં રસ દર્શાવી રહ્યા છે.
ભારતની આ મિસાઇલ ડિપ્લોમસી માત્ર આર્થિક રીતે જ નહીં, પરંતુ ભૌગોલિક રાજકીય રીતે પણ ચીન માટે મોટું માથું દુખાવો બની રહી છે. ફિલિપાઇન્સ અને વિયેતનામ જેવા દેશો હવે ભારત સાથેની ભાગીદારીને મજબૂત કરી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં એશિયાઈ સુરક્ષા સમીકરણો બદલી શકે છે.