ચેન્નાઈ : ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) તેના અવકાશ કાર્યક્રમને આગામી સ્તર પર લઈ જવાની ભવ્ય તૈયારી કરી રહ્યું છે. ISRO ના અધ્યક્ષ વી. નારાયણનના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2029 સુધીમાં દેશમાં ચાર લોન્ચ પેડ કાર્યરત કરવાની ભવિષ્યવાદી યોજના છે. સાથે જ ગગનયાન મિશન હેઠળ માનવોને અવકાશમાં સુરક્ષિત મોકલવા માટેના મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણો તબક્કાવાર હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે જાપાન સાથે મળીને ચંદ્રયાન-5 મિશનનું પણ ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે ભારતને વધુ લોન્ચ સુવિધાઓની આવશ્યકતા ઊભી થઈ છે. સંદેશાવ્યવહાર, હવામાન, પૃથ્વી નિરીક્ષણ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન જેવા ક્ષેત્રોમાં ઉપગ્રહોની ભૂમિકા વિસ્તરતા, ISRO દ્વારા તમિલનાડુના તુતીકોરીન જિલ્લાના કુલશેખરપટ્ટીનમમાં નાના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન (SSLV) માટે આશરે 2,000 એકર જમીનમાં એક અલગ લોન્ચ સંકુલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી દેશની અવકાશ ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે.

દેશના મહત્વાકાંક્ષી માનવ અવકાશ ઉડાન કાર્યક્રમ 'ગગનયાન' અંતર્ગત અવકાશયાત્રીઓને મોકલતા પહેલા આગામી બે મહિનામાં પ્રથમ માનવરહિત પરીક્ષણનું આયોજન કરાયું છે. આ મિશન માટે વાતાવરણીય નિયંત્રણ પ્રણાલી, સલામતી પ્રણાલીઓ, કટોકટી સ્થળાંતર પ્રણાલીઓ અને અવકાશયાન સુવિધાઓની વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં ચકાસણી કરવા માટે અત્યાર સુધીમાં આશરે 8,000 ભૂમિ પ્રયોગો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યા છે અને પસંદ કરાયેલા ચાર અવકાશયાત્રીઓ વિશેષ તાલીમ લઈ રહ્યા છે.

આગામી સમયમાં ISRO જાપાની અવકાશ એજન્સી સાથે સહયોગ કરીને ચંદ્રયાન-5 મિશન હાથ ધરશે, જે અંતર્ગત ચંદ્રની સપાટી પર આશરે 350 કિલોગ્રામ વજનનું શક્તિશાળી રોવર મોકલવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ રોવર 100 દિવસ સુધી ચંદ્ર પર રહીને મહત્વપૂર્ણ પ્રયોગો અને વૈજ્ઞાનિક માહિતી એકત્રિત કરશે, જે ભારત અને જાપાન વચ્ચેના અવકાશ સંશોધન સહયોગને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે અને ભવિષ્યના ઊંડા અવકાશ અભિયાનો માટે રાહ ખોલશે.