તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
૨૦૫૦ સુધીમાં ઢાકા ૫.૨૧ કરોડ સાથે વિશ્વનું સૌથી વધુ વસ્તીવાળું શહેર બનશે
૨૦૫૦ સુધી દુનિયાના સૌથી મોટો શહેરો કયા હશે? જકાર્તા, આશરે ૫.૧૮ કરોડની વસ્તી સાથે બીજા સ્થાને હોઈ શકે છેઃ ટોપમાં ભારતના આ બે સિટીનો થશે સમાવેશ : ૨૦૫૦માં નવી દિલ્હી લગભગ ૩.૩૯ કરોડ વસ્તી સાથે વિશ્વના સૌથી મોટા શહેરી કેન્દ્રોમાં ચોથા ક્રમે આવી શકે છેઃ કરાચી આશરે ૩.૨૬ કરોડની વસ્તી સાથે પાંચમા સ્થાને પહોંચી શકે છે
નવી દિલ્હી તા.૨૨: ૨૦૫૦ સુધીમાં, વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરો બદલાઈ શકે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો અંદાજ છે કે ઢાકા ૫.૨૧ કરોડની વસ્તી સાથે આગળ વધી શકે છે, જ્યારે નવી દિલ્હી ૩.૩૯ કરોડ સાથે ટોચના શહેરોમાં સ્થાન મેળવશે.
આગામી દાયકાઓમાં વિશ્વની શહેરી વસ્તી ઝડપથી વધવાની ધારણા છે, અને આ સાથે, મુખ્ય શહેરોની વૈશ્વિક રેન્કિંગ પણ બદલાઈ શકે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વર્લ્ડ અર્બનાઇઝેશન પ્રોસ્પેક્ટ્સ ૨૦૨૫ અનુસાર, ઢાકા ૨૦૫૦ સુધીમાં વિશ્વનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર બની શકે છે, જેની અંદાજિત વસ્તી આશરે ૫.૨૧ કરોડ થઈ શકે છે. ઇન્ડોનેશિયાની રાજધાની, જકાર્તા, આશરે ૫.૧૮ કરોડની વસ્તી સાથે બીજા સ્થાને હોઈ શકે છે.
૨૦૫૦માં ઢાકા અને જકાર્તા વચ્ચે વસ્તી તફાવત ખૂબ જ ઓછો હોવાનો અંદાજ છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અનુસાર, ઢાકાની વસ્તી આશરે ૫.૨૧ કરોડ અને જકાર્તાની આશરે ૫.૧૮ મિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે બંને શહેરો ૫ કરોડથી વધુ વસ્તીવાળા મોટા શહેરી કેન્દ્રો બની શકે છે. આ ફેરફાર એશિયામાં ઝડપી શહેરીકરણ તરફ પણ નિર્દેશ કરે છે.
ચીનનું શાંઘાઈ ૨૦૫૦ સુધીમાં ત્રીજા સ્થાને પહોંચી શકે છે. યુએનના અંદાજ મુજબ, શાંઘાઈની વસ્તી આશરે ૩.૪૯ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. વર્તમાન અંદાજોથી આ એક નોંધપાત્ર ફેરફાર હશે, કારણ કે ૨૦૨૫માં શાંઘાઈ વિશ્વના સૌથી મોટા શહેરોની યાદીમાં પાંચમા ક્રમે છે.
આ ચિત્ર ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ૨૦૫૦માં નવી દિલ્હી લગભગ ૩.૩૯ કરોડ વસ્તી સાથે વિશ્વના સૌથી મોટા શહેરી કેન્દ્રોમાં ચોથા ક્રમે આવી શકે છે. યુએનના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૫માં નવી દિલ્હીની વસ્તી આશરે ૩.૦૨ કરોડ હતી, અને આગામી વર્ષોમાં આમાં વધુ વધારો થવાનો અંદાજ છે.
પાકિસ્તાનનું કરાચી ૨૦૫૦ સુધીમાં આશરે ૩.૨૬ કરોડની વસ્તી સાથે પાંચમા સ્થાને પહોંચી શકે છે. આ દરમિયાન, ઇજિપ્તનું કૈરો, આશરે ૩.૨૪ કરોડની વસ્તી સાથે છઠ્ઠા સ્થાને આવી શકે છે. યુએનના અંદાજોમાં કરાચીના રેન્કિંગમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળે તેવી અપેક્ષા છે, કારણ કે તે ૨૦૨૫માં ટોચના ૧૦ની બહાર હતું.
જાપાનની રાજધાની ટોક્યોનો કિસ્સો અન્ય ઘણા મુખ્ય શહેરો કરતા અલગ છે. યુએન અનુસાર, ટોક્યો, જેની ૨૦૨૫માં આશરે ૩.૩૪ કરોડની વસ્તી હતી, તે ૨૦૫૦ સુધીમાં ઘટીને આશરે ૩.૦૭ કરોડ થઈ શકે છે. પરિણામે, તેનું વૈશ્વિક રેન્કિંગ સાતમા સ્થાને આવી જવાનો અંદાજ છે. તે સદીના મધ્ય સુધીમાં વસ્તી ઘટાડાનો અનુભવ કરવાના મુખ્ય શહેરોમાંનો એક છે.
ચીનનું ગુઆંગઝુ, ૨૦૫૦માં આશરે ૨.૯૨ કરોડની વસ્તી સુધી પહોંચી શકે છે, અને ફિલિપાઇન્સના મનીલા, લગભગ ૨.૭૧ કરોડની વસ્તી સુધી પહોંચી શકે છે. ભારતનું કોલકાતા, આશરે ૨.૩૮ કરોડ વસ્તી સાથે ટોચના ૧૦ શહેરોમાં રહી શકે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભવિષ્યમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોની યાદીમાં એશિયન શહેરો પ્રભુત્વ જાળવી રાખવાની શક્યતા છે.
૨૦૫૦ની યુએન યાદીમાં નવી દિલ્હી અને કોલકાતા ભારતના ટોચના ૧૦ શહેરોમાં સામેલ છે. વધુમાં, મુંબઈ પણ મુખ્ય શહેરી કેન્દ્રોમાં રહેવાની અપેક્ષા છે. યુએન શહેર-સ્તરના ડેટા અનુસાર, ૨૦૫૦માં મુંબઈની વસ્તી આશરે ૨.૩૧ કરોડ રહેવાનો અંદાજ છે. આમ, ભવિષ્યના વૈશ્વિક મેગાસિટી લેન્ડસ્કેપમાં ભારત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે તેવું લાગે છે.
ડેટા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભવિષ્યમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોની યાદીમાં એશિયા પ્રભુત્વ જાળવી રાખશે. યુએન અનુસાર, ૨૦૨૫માં વિશ્વના ૧૦ સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાંથી ૯ એશિયામાં હતા. ૨૦૫૦ સુધીમાં, ઢાકા, જકાર્તા, શાંઘાઈ, નવી દિલ્હી, કરાચી, ટોક્યો, ગુઆંગઝુ, મનીલા અને કોલકાતા જેવા શહેરો ટોચ પર રહેવાનો અંદાજ છે.
જેમ જેમ શહેરી વસ્તી વધતી જશે તેમ તેમ આવાસ, ટ્રાફિક, જાહેર પરિવહન, પાણી, આરોગ્ય સેવાઓ, રોજગાર અને પર્યાવરણ જેવા પડકારો પણ વધી શકે છે. તેથી, આ આંકડાઓને ફક્ત વસ્તી રેન્કિંગ તરીકે જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યના શહેરી આયોજન માટે માર્ગદર્શિકા તરીકે પણ જોવા જોઈએ. યુએન અનુસાર, ૨૦૫૦ સુધીમાં વૈશ્વિક શહેરી વસ્તી આશરે ૬.૫ અબજ સુધી પહોંચી શકે છે.
(9:48 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
