લંડન : લંડન સ્થિત કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. જેરેમી દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, કોઈ પ્રિય વ્યક્તિનું મૃત્યુ, ગંભીર બ્રેકઅપ, અચાનક મોટો આઘાત કે ભારે માનસિક તણાવ માત્ર એક ભાવનાત્મક વેદના બનીને નથી રહેતા પરંતુ તે શરીરના હોર્મોન્સમાં અચાનક થતા ભારે ઉછાળાને કારણે હૃદયના સ્નાયુઓને ગંભીર રીતે નબળા પાડી શકે છે. તબીબી ભાષામાં 'ટાકોત્સુબો કાર્ડિયોમાયોપેથી' તરીકે ઓળખાતી આ સ્થિતિમાં એડ્રેનાલિન જેવા તણાવ હૉર્મોન્સના અતિશય વધારાને કારણે હૃદયની કાર્યક્ષમતા અસ્થાયી રૂપે જોખમમાં મુકાય છે, જેનાથી ક્યારેક જીવલેણ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. આ ગંભીર તબીબી હકીકતે સાબિત કરી દીધું છે કે લાગણીઓનું દર્દ માત્ર રૂપકાત્મક નથી હોતું, પરંતુ તે માનવ શરીર પર ಮಾರક હુમલો કરવાની ક્ષમતા પણ ધરાવે છે.

આ સ્થિતિ સામાન્ય હાર્ટ અટેકથી ઘણી અલગ હોય છે કારણ કે હાર્ટ અટેકમાં કોરોનરી ધમનીઓમાં બ્લોકેજ જોવા મળે છે, જ્યારે બ્રોકન હાર્ટ સિન્ડ્રોમમાં ધમનીઓ અવરોધાયેલી ન હોવા છતાં તીવ્ર તણાવ અથવા ભાવનાત્મક આઘાતના કારણે હૃદયનું પમ્પિંગ અસ્થાયી રૂપે અસામાન્ય બની જાય છે. ડૉ. જેરેમીના જણાવ્યા અનુસાર, આ ગંભીર હાર્ટબ્રેક કોઈપણ ઉંમરે કેવળ સંબંધોના તૂટવાથી જ નહીં, પરંતુ કોઈ ગંભીર શારીરિક બીમારી, અકસ્માત, સર્જરી કે અચાનક આવેલા ભારે ભયના કારણે પણ પેદા થઈ શકે છે. માનવ મન અને હૃદય વચ્ચેનું આ અદભુત અને જોખમી જોડાણ દર્શાવે છે કે માનસિક આઘાતો સીધા જ શારીરિક સ્વાસ્થ્યને કેવી રીતે અસ્તવ્યસ્ત કરી શકે છે.

બ્રોકન હાર્ટ સિન્ડ્રોમના લક્ષણોમાં છાતીમાં અસહ્ય દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં ગંભીર તકલીફ અને ઝડપી ધબકારા જેવા ચિહ્નો જોવા મળે છે, જેને સામાન્ય તણાવ માનીને ક્યારેય અવગણવા જોઈએ નહીં. જો સમયસર યોગ્ય નિદાન ન થાય તો આ સ્થિતિ જોખમી બની શકે છે, જેની ચોક્કસ તપાસ માટે તબીબો દ્વારા રક્ત પરીક્ષણો, ઇલેક્ટ્રોકાર્ડિયોગ્રામ (ECG), ઇકોકાર્ડિયોગ્રાફી અને કોરોનરી એન્જીયોગ્રાફી જેવા આધુનિક મેડિકલ ટેસ્ટ્સનો સહારો લેવામાં આવે છે. આ પરીક્ષણો દ્વારા જ ડોક્ટરો સ્પષ્ટ કરી શકે છે કે દર્દીને વાસ્તવિક હાર્ટ અટેક છે કે પછી તે તણાવજન્ય બ્રોકન હાર્ટ સિન્ડ્રોમનો ભોગ બન્યો છે.

આધુનિક ભાગદોડ ભરેલી જીવનશૈલીમાં વધતા જતા તણાવને કારણે આ પ્રકારની માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ સામે રક્ષણ મેળવવું અનિવાર્ય બન્યું છે, જેના માટે તબીબી વિજ્ઞાન હવે માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને હૃદયની સંભાળ પર વિશેષ ભાર આપી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં આ ક્ષેત્રે વધુ જાગૃતિ ફેલાવીને અને તણાવ વ્યવસ્થાપન દ્વારા આ પ્રકારના જીવલેણ હાર્ટબ્રેક સિન્ડ્રોમથી બચી શકાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, હૃદયની તબિયત સુધારવા માટે માત્ર શારીરિક વ્યાયામ જ નહીં પરંતુ માનસિક શાંતિ અને સમયસરની તબીબી તપાસ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.