નવી દિલ્હી : મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં ચાલી રહેલી મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન પુનરાવર્તન (એસઆઈઆર) પ્રક્રિયા સામે દાખલ કરવામાં આવેલી એક મહત્વપૂર્ણ અરજી પર સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કેન્દ્ર સરકાર અને ભારતના ચૂંટણી પંચને સત્તાવાર રીતે નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ની આગેવાની હેઠળની ખંડપીઠ સમક્ષ આ કેસની સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેમાં રાજ્યના લાખો મતદારોના નામ યાદીમાંથી કમી કરવાના મુદ્દે ગંભીર ચર્ચા કરવામાં આવી છે.

ઘટનાની વિગતવાર વિગતો આપતા અદાલતી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ અને પત્રકાર અરુણ આનંદગીરી દ્વારા આ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદાર વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ અરવિંદ દાતારએ અદાલતનું ધ્યાન દોરતા જણાવ્યું હતું કે મહારાષ્ટ્રના કુલ ૯૭.૯ મિલિયન મતદારોમાંથી અંદાજે ૨૦ મિલિયનથી વધુ મતદારોના નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી રદ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય ૧૨.૨ મિલિયન મતદારોને તાર્કિક વિસંગતતાઓના બહાને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.

અરજદાર દ્વારા કોર્ટમાં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે મુંબઈ અને પુણે જેવા મોટા શહેરોમાં પુનર્વિકાસ (રીડેવલપમેન્ટ) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન કામચલાઉ ધોરણે અન્ય સ્થળે સ્થળાંતર કરાયેલા મતદારોને રૂબરૂ મુલાકાત દરમિયાન "સ્થળ પર વ્યક્તિ મળી નથી" તેવા કારણોસર યાદીમાંથી મનસ્વી રીતે દૂર કરી દેવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે લોકશાહીના આ મહાપર્વમાં મોટાભાગના નાગરિકો મતદાનના અધિકારથી વંચિત રહેવાનો ખતરો ઊભો થયો છે.

આ ગંભીર મામલાને ધ્યાનમાં લેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચને આ મામલે જવાબ રજૂ કરવા માટે આદેશ આપ્યો છે અને સમગ્ર પ્રક્રિયાની સમીક્ષા હાથ ધરી છે. સાથે જ અદાલત સમક્ષ એવી વિનંતી પણ કરવામાં આવી હતી કે જ્યાં સુધી આ મુદ્દે કોઈ અંતિમ ન્યાયિક નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી મહારાષ્ટ્રમાં ચાલી રહેલી આ એસઆઈઆર (SIR) ની સમગ્ર કવાયતને તાત્કાલિક ધોરણે સ્થગિત રાખવામાં આવે.

રાજ્યના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની કચેરી દ્વારા જારી કરાયેલા આંકડાઓ અનુસાર પણ નોંધાયેલા કુલ ૯,૭૮,૫૪,૦૪૯ મતદારોમાંથી ૨,૦૬,૮૮,૪૮૭ જેટલા મતદારો (એટલે કે આશરે ૨૧.૧૪ ટકા) ને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી સત્તાવાર રીતે બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, કારણ કે ચકાસણી દરમિયાન તેઓ આપેલા સરનામે હાજર મળ્યા ન હતા. આ વ્યાપક સ્તરે થયેલા ઘટાડાને કારણે રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં પણ ભારે ચર્ચા જાગી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આ મહત્વપૂર્ણ કેસની આગામી સુનાવણી હવે આગામી ૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આ તારીખે ચૂંટણી પંચ અને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી રજૂ થનારા જવાબો બાદ અદાલત દ્વારા આગામી સમયમાં આ પ્રક્રિયા પર રોક લગાવવા કે તેમાં સુધારા કરવા અંગેનો કોઈ મોટો આદેશ આપવામાં આવે તેવી વ્યાપક સંભાવના છે.