નવી દિલ્હી: ખાણીપીણીની ખોટી આદતો અને અયોગ્ય મિશ્રણ ક્યારેક જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે, જેનો પુરાવો મુંબઈમાં જોવા મળ્યો છે. અહીં એક જ પરિવારના ચાર સભ્યોએ રાત્રે બિરયાની સાથે તરબૂચનું સેવન કર્યું અને સવાર સુધીમાં તેમના રહસ્યમય મોત થયા. આવી જ રીતે કેરી સાથે કોલ્ડ ડ્રિંક કે મોમોઝ સાથે સોયા ચાપ ખાવાથી થયેલા મોતના કિસ્સાઓએ તબીબી જગત અને આયુર્વેદ નિષ્ણાતોને ચોંકાવી દીધા છે. આયુર્વેદ મુજબ, દરેક ખાદ્ય પદાર્થની પોતાની પ્રકૃતિ (ગરમ કે ઠંડી) હોય છે, અને જ્યારે પરસ્પર વિરોધી પ્રકૃતિના ખોરાક ભેગા થાય છે, ત્યારે તે શરીરમાં 'આમ' એટલે કે ઝેર પેદા કરે છે.

આયુર્વેદિક નિષ્ણાત ડૉ. અચ્યુત ત્રિપાઠીના જણાવ્યા અનુસાર, તરબૂચ જેવા ફળોમાં પાણીનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે. જ્યારે તેને એસિડિક અથવા ભારે પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક (જેમ કે માંસ કે બિરયાની) સાથે લેવામાં આવે છે, ત્યારે લીવર તેને પચાવવામાં અસમર્થ રહે છે. આનાથી શરીરમાં ઝેરી તત્વો વધે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ એકાએક તૂટી પડે છે. ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે પાચનશક્તિ નબળી હોય છે, ત્યારે આવા પ્રયોગો કિડની, હૃદય અને ફેફસાં પર સીધો હુમલો કરે છે. આયુર્વેદમાં 'વિરુદ્ધ આહાર'ના 9 પ્રકારોમાં દૂધ સાથે માછલી કે ગરમ ખોરાક પછી તરત જ અત્યંત ઠંડુ પીણું પીવું એ મૃત્યુ સમાન ગણાવ્યું છે.

વિજ્ઞાન અને આયુર્વેદ બંને સંમત છે કે મોસમ વગરના ફળો કે વાસી ખોરાકને વારંવાર ગરમ કરીને ખાવાથી તેમાં હાનિકારક બેક્ટેરિયા અને ટોક્સિન્સ પેદા થાય છે. લીવરમાં રહેલું હેપરિન અમુક હદ સુધી ઝેરને તટસ્થ કરી શકે છે, પરંતુ જ્યારે લોડ વધી જાય ત્યારે મલ્ટી-ઓર્ગન ફેઈલ્યોર જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે. આવી ઘટનાઓથી બચવા માટે ઋતુ પ્રમાણેનો જ આહાર લેવો અને ફળો ખાધા પછી તરત પાણી પીવાનું ટાળવું જોઈએ. આધુનિક જીવનશૈલીમાં સ્વાદ માટે ગમે તે મિશ્રણ ખાવાની આદત આજે અનેક પરિવારો માટે કાળ સાબિત થઈ રહી છે.