નવી દિલ્હી, તા.૨૭: દેશમાં ઘરઆંગણે સૌર ઊર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને સામાન્ય નાગરિકોના વીજબિલ શૂન્ય કરવા માટેની કેન્દ્ર સરકારની અતિશય લોકપ્રિય 'પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના'ને વધુ વ્યાપક અને આધુનિક બનાવવાની દિશામાં મોટું કદમ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય નવી અને નવીન ઊર્જા મંત્રાલય દ્વારા હવે આ યોજનાના બીજા તબક્કા એટલે કે 'પીએમ સૂર્ય ઘર ૨.૦' (PM Surya Ghar 2.0) ને લોન્ચ કરવા માટે ગંભીરતાથી વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.
બેટરી સ્ટોરેજ: રાત્રે પણ મળશે મફત સૌર વીજળી
'પીએમ સૂર્ય ઘર ૨.૦' નો સૌથી મહત્ત્વનો અને આકર્ષક પહલું બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) નો સમાવેશ હશે.
•    રાત્રિ વપરાશ: અત્યાર સુધી સોલાર પેનલ માત્ર દિવસ દરમિયાન જ વીજળી ઉત્પન્ન કરતી હતી અને વધારાની વીજળી ગ્રીડમાં જતી હતી. હવે બેટરી સ્ટોરેજ ઉમેરાવાથી દિવસ દરમિયાન બચેલી ઊર્જા સંગ્રહિત કરી શકાશે, જેથી રાત્રિના સમયે પણ વીજ કંપનીઓ પર નિર્ભર રહ્યા વગર સોલાર પાવરનો ઉપયોગ કરી શકાશે.
•    પાવર કટમાંથી રાહત: જે વિસ્તારોમાં વારંવાર લાઈટ જવાની (Power Cut) સમસ્યા રહે છે, ત્યાં આ બેટરી સ્ટોરેજ મિની-ઈન્વર્ટર તરીકે કામ કરશે અને ઈમરજન્સી પાવર બેકઅપ પૂરું પાડશે.
'શેર્ડ રૂફટોપ સોલાર' (Shared Rooftop Solar): એપાર્ટમેન્ટ્સ અને ફ્લેટ ધારકો માટે વરદાન
પ્રથમ તબક્કામાં પોતાના સ્વતંત્ર છાપરા (Rooftop) ન ધરાવતા એપાર્ટમેન્ટ્સ, ફ્લેટ ધારકો કે ભાડૂઆતો માટે સોલાર પેનલ લગાવવી મુશ્કેલ હતી. ૨.૦ આવૃત્તિમાં આ મોટી મર્યાદાને દૂર કરવામાં આવી રહી છે:
•    કમ્યુનિટી સોલાર મોડલ: આ સિસ્ટમ હેઠળ બહુમાળી ઈમારતો કે સોસાયટીઓના કોમન ટેરેસ પર એક મોટો સોલાર પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરી શકાશે.
•    વીજળીની વહેંચણી: આ પ્લાન્ટથી ઉત્પન્ન થતી વીજળી અને તેનો આર્થિક લાભ ડિજિટલ નેટ-મીટરિંગ દ્વારા સોસાયટીના તમામ ફ્લેટ ધારકો વચ્ચે તેમની ભાગીદારી મુજબ વહેંચી દેવામાં આવશે.
"પીએમ સૂર્ય ઘર ૨.૦ નો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ગ્રીડ-કનેક્ટેડ સોલાર રૂફટોપ સુધી સીમિત રહેવાનો નથી, પરંતુ દરેક ઘરને ઊર્જાની બાબતમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાનો અને સ્ટોરેજ ટેક્નોલોજી વડે દેશના પાવર ગ્રીડ પરનું ભારણ ઘટાડવાનો છે."
— યોજના સાથે સંકળાયેલા ઉચ્ચ સરકારી સૂત્રો
યોજનાનો વ્યાપ અને ભાવિ રોડમેપ
ઉલ્લેખનીય છે કે, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં શરૂ કરાયેલી પ્રથમ પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ દેશના ૧ કરોડ ઘરો પર સોલાર પેનલ લગાવવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૩ કિલોવોટ સુધીની સિસ્ટમ માટે સરકારી સબસિડી પણ આપવામાં આવે છે. હવે વર્તમાન નીતિમાં બેટરી સ્ટોરેજ માટે પણ વિશેષ નાણાકીય પ્રોત્સાહન કે સબસિડી ઉમેરવા અંગે સરકાર ભાગીદારો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે.
આગામી સમયમાં નવી માર્ગદર્શિકાઓ જાહેર થયા બાદ, સામાન્ય મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે વીજળીના સતત વધતા ભાવમાંથી કાયમી છુટકારો મેળવવો વધુ આસાન બની રહેશે.