નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં જોવા મળી રહેલા ઘટાડાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકાર દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ સરકારી આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા આદેશ અનુસાર, સરકારે ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF - વિમાન ઈંધણ) ની નિકાસ પર વસૂલવામાં આવતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે. બીજી તરફ, દેશની અંદર પેટ્રોલનો સ્થાનિક પુરવઠો પૂરતા પ્રમાણમાં જળવાઈ રહે તે હેતુથી સરકારે પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતી ડ્યુટીમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ તમામ નવા દરો આગામી ૧લી જુલાઈથી દેશભરમાં સત્તાવાર રીતે અમલી બનશે.

**ડીઝલ, પેટ્રોલ અને વિમાન ઈંધણના નવા દરોની વિગત:**
સરકારી આદેશમાં કરવામાં આવેલા સુધારા મુજબ ઈંધણ પરની નિકાસ ડ્યુટીના દરો નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે:
 * **ડીઝલ નિકાસ:** ડીઝલની નિકાસ પર લાગતો ટેક્સ પ્રતિ લીટર ૧૪ રૂપિયાથી ઘટાડીને હવે ૮.૫ રૂપિયા કરી દેવામાં આવ્યો છે.
 * **એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF):** વિમાન ઈંધણ એટલે કે એટીએફ પરની નિકાસ ડ્યુટી પણ પ્રતિ લીટર ૧૨.૫ રૂપિયાથી ઘટાડીને ૭.૫ રૂપિયા સેટ કરવામાં આવી છે.
 * **પેટ્રોલ નિકાસ:** સ્થાનિક બજારમાં ઈંધણની તંગી ન સર્જાય તે માટે પેટ્રોલ પરની નિકાસ ડ્યુટી પ્રતિ લીટર ૧.૫ રૂપિયાથી વધારીને ૪ રૂપિયા કરવામાં આવી છે.

**વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની સ્થિતિ અને અંદાજો:**
ભૂ-રાજકીય તણાવમાં આવેલી નરમાઈ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી દરિયાઈ જહાજોની અવરજવર પુનઃ સામાન્ય થવાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના પુરવઠામાં લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપ પડવાનો ભય હવે ઘટી ગયો છે. આ જ કારણોસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતો પ્રતિ બેરલ ૧૨૬ ડોલરની સર્વોચ્ચ સપાટીથી ઘણી નીચે આવી ગઈ છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ અને બજારના વિશ્લેષકોના અનુમાન મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૬ માં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલની સરેરાશ કિંમત પ્રતિ બેરલ ૮૪.૫૦ ડોલરની આસપાસ રહેવાની સંભાવના છે, જે ગયા મહિને ૯૦.૪૪ ડોલર રહેવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

**ટેક્સ મુક્તિના દાયરામાં નવા દેશોનો ઉમેરો:**
સરકાર દ્વારા જ્યારે આ નિકાસ લેવી એટલે કે ટેક્સ સૌપ્રથમવાર લાદવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે જાહેર ક્ષેત્રની સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ દ્વારા નેપાળ, ભૂતાન, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા ખાતે કરવામાં આવતી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એટીએફની નિકાસને આ ટેક્સમાંથી વિશેષ મુક્તિ આપવામાં આવી હતી. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હવે આ ટેક્સ મુક્તિના દાયરાને વધુ વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ દ્વારા મોરેશિયસ અને માલદિવ્સ ખાતે કરવામાં આવતી ઈંધણની નિકાસને પણ હવે આ વિન્ડફોલ ટેક્સમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.