નવી દિલ્હી : દેશમાં ઈંધણ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ અને સ્થાનિક બજારને લઈને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મહત્વપૂર્ણ કર વિષયક નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયા સહિત વૈશ્વિક સ્તરે વધતા તણાવ અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે દ્વિ-સાપ્તાહિક સમીક્ષા અંતર્ગત પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પરના ‘વિન્ડફોલ ટેક્સ’ (અણધાર્યા લાભ કર) માં વધારો કર્યો છે, જ્યારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પરના દરોમાં સામાન્ય ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા દરો આજથી એટલે કે ૧ સપ્ટેમ્બરથી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવી ગયા છે.

સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નોટિફિકેશન મુજબ, રોડ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસ સાથે ડીઝલની નિકાસ પર લાગુ થતી સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) ને પ્રતિ લિટર ૨૪ રૂપિયાથી વધારીને હવે ૨૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, વિમાનમાં વપરાતા ઇંધણ એટલે કે ATF ની નિકાસ પરનો SAED દર ૧૯.૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને હવે ૧૯ રૂપિયા પ્રતિ લિટર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ પેટ્રોલની નિકાસ પર પણ ૧ સપ્ટેમ્બરથી લાગુ પડે તે રીતે ૧.૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટરની ડ્યુટી નક્કી કરવામાં આવી છે. જો કે, રાહતની વાત એ છે કે મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સામાન્ય જનતા માટે સ્થાનિક બજારમાં વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના પ્રવર્તમાન ડ્યુટી દરોમાં કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

વિન્ડફોલ ટેક્સ લાદવા પાછળનો મુખ્ય હેતુ

ઉલ્લેખનીય છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિઓ સર્જાયા બાદ સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણની અછત ન સર્જાય તે માટે સરકારે અગાઉ વિન્ડફોલ ટેક્સની આ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી હતી. આ ટેક્સનો મુખ્ય હેતુ નિકાસકારોને વૈશ્વિક કિંમતોના તફાવતનો ગેરલાભ ઉઠાવીને અતિશય નફો કમાતા અટકાવવાનો અને દેશની અંદર પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. પખવાડિયાના અંતરાલે લેવાતા આ નિર્ણયોથી સરકાર બજાર પર સતત નજર રાખી રહી છે.