હિસાર : હરિયાણાના હાંસી પ્રદેશને તાજેતરમાં જ હિસારથી અલગ કરીને રાજ્યનો ૨૩મો જિલ્લો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. વહીવટી સ્તરે આ મોટી સફળતાની ઉજવણી હજુ પૂરી પણ નથી થઈ, ત્યાં જ આ નવા જિલ્લાનું ચાણૌટ ગામ છેલ્લા ૪૧ દિવસથી પાણીના એક-એક ટીપાં માટે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યું છે. ભાખરા નહેરના પાણીના જોડાણને લઈને ચાલી રહેલા આ આંદોલને હવે વહીવટીતંત્ર અને ગ્રામજનો વચ્ચે એક મોટો ગતિરોધ પેદા કરી દીધો છે, જેના કારણે પ્રદેશમાં ભારે તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

શું છે સમગ્ર વિવાદની અંદરની વાર્તા?

વાસ્તવમાં, હરિયાણાના ગામડાઓ સુધી પાણી પહોંચાડવા માટે કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે ૧૮ કિલોમીટર લાંબી પાઇપલાઇન નાખવાનું કામ ચાલી રહ્યું હતું, જે વન વિભાગની આપત્તિને કારણે અધવચ્ચે જ અટકી ગયું. આ દરમિયાન, કેન્દ્ર સરકારની 'અમૃત-૨' (AMRUT) યોજના હેઠળ ભાખરા નહેરથી હાંસી શહેર સુધી પીવાના પાણીની એક નવી પાઇપલાઇન નાખવામાં આવી, જે ચાણૌટ ગામની સરહદમાંથી પસાર થાય છે. ગ્રામજનોની માંગ છે કે આ મુખ્ય પાઇપલાઇન વચ્ચે અંગ્રેજી અક્ષર 'T' આકારનું ફિટિંગ (T-કનેક્શન) કરીને તેમના ગામને પણ પાણી આપવામાં આવે. ગ્રામજનોનો દાવો છે કે વહીવટીતંત્રે પહેલા આ કનેક્શન આપ્યું હતું અને પાછળથી તેને હટાવી દીધું, જેનાથી લોકોનો ગુસ્સો ફાટી નીકળ્યો છે.

સરકાર કેમ કનેક્શન આપવાનો ઇનકાર કરી રહી છે?

·         શહેરી યોજનાના કડક નિયમો: હરિયાણાના મંત્રી રણબીર ગંગવાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 'અમૃત યોજના' ફક્ત શહેરી વિસ્તારોના વિકાસ માટે છે.

·         કેન્દ્રીય ફંડ અટકવાનું જોખમ: આ પ્રોજેક્ટમાં ૬૦% હિસ્સો કેન્દ્ર સરકારનો અને ૪૦% રાજ્ય સરકારનો છે. જો નિયમો વિરુદ્ધ જઈને ગ્રામીણ વિસ્તારને કનેક્શન અપાય, તો કેન્દ્ર તરફથી મળતું ભંડોળ બંધ થઈ શકે છે.

·         મુખ્યમંત્રીનો નવો પ્રસ્તાવ: સીએમ નાયબ સિંહ સૈનીએ ગ્રામજનો સાથે બેઠક કરીને 'જલ જીવન મિશન' હેઠળ ગામ માટે તદ્દન અલગ પાઇપલાઇન, સ્પેશિયલ પાવર લાઇન અને હાઇ-કેપેસિટી મોટર મૂકવાની ઓફર કરી છે.

આગળ શું? આજે મહાપંચાયત પર સૌની નજર

મુખ્યમંત્રી નાયબ સિંહ સૈનીએ આ સમગ્ર મામલે ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસનું વચન આપ્યું છે કે આખરે કયા અધિકારીના આદેશથી ટી-કનેક્શન લગાવાયું અને કેમ હટાવવામાં આવ્યું. જોકે, મુખ્યમંત્રી સાથેની મુલાકાત બાદ પણ ધરણા સમિતિ અને ગ્રામજનો પોતાની માંગ પર અડગ છે. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે જો સરકાર આ જોડાણ આપી જ નહોતી શકતી, તો પહેલા તે કેમ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું? સરકારની નવી દરખાસ્તો પર વિચાર કરવા અને આંદોલન ચાલુ રાખવું કે સમેટવું, તે અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવા માટે આજે ગામમાં એક વિશાળ 'મહાપંચાયત' બોલાવવામાં આવી છે, જેના પર સમગ્ર હરિયાણાની નજર ટકેલી છે.