<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Sunday, 22nd November 2026

નવેમ્બરમાં હિમાચલના હવામાનનો બદલાતો મિજાજ, પર્વતોમાં કાતિલ ઠંડી અને મેદાનોમાં દિવસ દરમિયાન ગરમીનો અહેસાસ

2020 થી 2026 સુધીના આંકડામાં તાપમાનની મોટી વધઘટ, વરસાદના અભાવ અને પશ્ચિમી વિક્ષેપોની અસરથી શિયાળાની શરૂઆતમાં અસામાન્ય સ્થિતિ

શિમલા : છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી નવેમ્બર મહિનામાં હિમાચલ પ્રદેશમાં હવામાનની પેટર્ન ઝડપથી બદલાઈ રહી છે, જેમાં શિયાળાની શરૂઆતના આ મહિનામાં ઊંચા પર્વતીય પ્રદેશોમાં ઠંડી ઝડપથી વધી રહી છે ત્યારે મેદાનો અને નીચલા પહાડી જિલ્લાઓમાં દિવસ દરમિયાન ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. હવામાનમાં આ ફેરફાર અસામાન્ય તાપમાનના વધઘટ અને વરસાદના સતત અભાવમાં પ્રગટ થાય છે, જેને 2020 થી 2026 સુધીના ડેટા પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે અને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારો તથા નીચલા જિલ્લાઓમાં તાપમાન આઠથી દસ ડિગ્રી બદલાઈ રહ્યું છે. હવામાન વિભાગના ડેટા અનુસાર, 2020 થી 2026 દરમિયાન નવેમ્બર દરમિયાન શિમલામાં સરેરાશ મહત્તમ તાપમાન 20.9 થી 23.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ 2.8 થી 7.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું.

નવેમ્બર દરમિયાન કાંગડામાં મહત્તમ તાપમાન 26.2 થી 30.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ, સોલનમાં 27 થી 29 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને ધર્મશાળામાં 26 થી 29 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહ્યું, જ્યારે આ સમયગાળા દરમિયાન આ વિસ્તારોમાં રાત્રિનું તાપમાન ચાર થી દસ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહ્યું હતું. તેનાથી વિપરીત કલ્પામાં લઘુત્તમ તાપમાન માઈનસ એક ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું, અને લાહૌલ-સ્પિતિમાં કુકુમસેરી તથા તાબોમાં લઘુત્તમ તાપમાન માઈનસ 4.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જ્યારે મહત્તમ તાપમાન ત્રણ થી છ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહ્યું, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે નીચલા અને મધ્યવર્તી પ્રદેશોમાં દિવસના તાપમાનમાં વધુ ગરમી અને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં રાત્રિના તાપમાનમાં ઘટાડો થયો છે.

નવેમ્બર 2024 માં શિમલા, ધર્મશાળા, કાંગડા, સોલન, ભુંતાર અને કલ્પામાં કોઈ વરસાદ નોંધાયો નહીં, જ્યારે 2025 માં શિમલામાં માત્ર 0.8 મીમી અને કલ્પામાં 3.6 મીમી વરસાદ પડ્યો હતો તથા ધર્મશાળા, કાંગડા, સોલન અને ભુંતારમાં કોઈ વરસાદ નોંધાયો નહોતો. નવેમ્બર 2026 દરમિયાન પણ રાજ્યમાં સામાન્ય કરતાં 70 ટકા ઓછો વરસાદ પડ્યો હતો, જેના પરિણામે નવેમ્બર દરમિયાન તાપમાનની સાથે વરસાદની પેટર્ન પણ બદલાઈ રહી છે અને આ ફેરફાર પાછળ પશ્ચિમી વિક્ષેપોની પ્રવૃત્તિમાં વધઘટને એક મહત્વપૂર્ણ કારણ માનવામાં આવે છે.

પશ્ચિમી હિમાલય ક્ષેત્રમાં શિયાળાની શરૂઆતના મહિનાઓમાં થતા આ હવામાન ફેરફારોની અસર કૃષિ, બાગાયત અને જળસ્રોતો પર અગાઉથી જ ચર્ચાનો વિષય રહી છે. હાલમાં વરસાદની ઘટ અને તાપમાનના તફાવત વચ્ચે હવામાન વિભાગ દ્વારા પશ્ચિમી વિક્ષેપોની સક્રિયતા પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે, જ્યારે આગામી સપ્તાહોમાં શિયાળાની ઠંડી અને હિમવર્ષાની સ્થિતિ કેવી રહે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.

(12:26 PM IST)