ઈમ્ફાલ, તા. ૨૭: મણિપુરમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વંશીય સંઘર્ષ અને હિંસાનો અંત લાવવા માટે રાજ્ય સરકાર હવે કડક પગલાં લેવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ખીણ વિસ્તારના વિવિધ સંગઠનો દ્વારા "ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓ" ને ઓળખવા માટે રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) અપડેટ કરવાની માંગણી તેજ બની છે. આ માંગણીને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્યમંત્રી યુમનમ ખેમચંદ સિંહે જાહેરાત કરી છે કે તેઓ આસામના NRC નિષ્ણાતો અને કાયદાકીય સલાહકારો સાથે પરામર્શ કરશે જેથી મણિપુરમાં પણ આ પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકી શકાય.
આસામના નિષ્ણાતો આપશે માર્ગદર્શન
મુખ્યમંત્રી સિંહે જણાવ્યું હતું કે, "અમે આસામના એવા વકીલો અને નિષ્ણાતોનો સંપર્ક કર્યો છે જેઓ ત્યાંની NRC કવાયતનો મહત્વનો ભાગ હતા. અમે તેમને મણિપુર આમંત્રિત કરીશું જેથી રાજ્યના વિવિધ સમુદાયો સાથે ચર્ચા કરી શકાય અને તેમની શંકાઓ દૂર કરી શકાય." સરકાર આ મામલે એક 'શ્વેતપત્ર' પણ બહાર પાડવા માંગે છે, જેમાં મણિપુરમાં NRC લાગુ કરવાની શક્યતાઓ અને તેની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાનો વિગતવાર ઉલ્લેખ હશે.
ઓળખના સંકટ સામે લડત
મણિપુરના બહુમતી મેઇતેઈ સમુદાયમાં પડોશી મ્યાનમારથી આવતા ગેરકાયદેસર ચિન-કુકી સ્થળાંતર કરનારાઓને કારણે પોતાની ઓળખ ગુમાવવાનો ભય સેવાઈ રહ્યો છે. આંદોલનકારી સંગઠનોની માંગ છે કે નવી વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવામાં આવે તે પહેલાં 'આસામ જેવું NRC' બનાવવામાં આવે, જેથી માત્ર સાચા નાગરિકોને જ સરકારી યોજનાઓ અને અધિકારોનો લાભ મળે.
આસામનો અનુભવ: બોધપાઠ કે ચેતવણી?
આસામમાં ૧૯૭૧ની કટ-ઓફ તારીખ સાથે ૨૦૧૩ થી ૨૦૧૮ દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ NRC અપડેટ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ત્યાં આ પ્રક્રિયા હજુ પણ વિવાદોમાં ઘેરાયેલી છે. આસામના અનુભવમાંથી શીખીને મણિપુર સરકાર એવી ભૂલો ટાળવા માંગે છે જેના કારણે લાખો લોકોના નાગરિકત્વ અધ્ધરતાલ રહી જાય. ભાજપ શાસિત આસામ સરકારે પણ ત્યાંના ડ્રાફ્ટમાં અનેક ખામીઓ હોવાનો દાવો કર્યો છે.
રાજકીય ગરમાવો અને CAA નો પડકાર
એક તરફ NRC ની માંગ છે, તો બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારના નાગરિકતા સુધારા કાયદા (CAA) ને લઈને પણ ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં વિરોધનો સૂર છે. વિપક્ષો આરોપ લગાવી રહ્યા છે કે સરકાર નાગરિકતાના મુદ્દા પર રાજકારણ રમી રહી છે. જોકે, મણિપુરના મુખ્યમંત્રીનો આ તાજેતરનો નિર્ણય સંઘર્ષગ્રસ્ત રાજ્યમાં શાંતિ સ્થાપવા અને 'ઘૂસણખોરી' અટકાવવા માટેનો સૌથી મોટો માસ્ટરપ્લાન માનવામાં આવી રહ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આસામના નિષ્ણાતો સાથેની મંત્રણા બાદ મણિપુર સરકાર કઈ દિશામાં પગલાં ભરે છે.