નવી દિલ્હી,તા.૨૩: પૂર્વી લદ્દાખમાં વર્ષોથી ચાલી રહેલા સરહદ વિવાદ અને તીવ્ર તણાવ પછી, ભારત-ચીન સંબંધોમાં બરફ પીગળી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી વચ્ચેની મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ, ડ્રેગનનો સ્વર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયો હોય તેવું લાગે છે. આ રચનાત્મક બેઠક બાદ, ચીને સ્પષ્ટપણે સ્વીકાર્યું છે કે ભારત અને ચીન હરીફ કે દુશ્મન નથી, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે. બંને દેશો વચ્ચેની આ વ્યૂહાત્મક સંમતિ એ મજબૂત સંકેત છે કે ગલવાન સંઘર્ષ પછી નીચલા સ્તરે પહોંચેલા દ્વિપક્ષીય સંબંધો હવે ઝડપથી સુધારણા અને પુનઃસ્થાપનના માર્ગ પર પાછા ફરી રહ્યા છે.

ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી બ્રિકસ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે નવી દિલ્હીમાં છે. બેઠક દરમિયાન, અજિત ડોભાલે ભાર મૂકયો કે સ્થિર, અનુમાનિત અને રચનાત્મક દ્વિપક્ષીય સંબંધો બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ અને સમજણ વધારવામાં નોંધપાત્ર ફાળો આપશે.

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવકતા રણધીર જયસ્વાલના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષોએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં તાજેતરના વિકાસની વ્યાપક સમીક્ષા કરી અને સંબંધોને ધીમે ધીમે સામાન્ય બનાવવા તરફ થઈ રહેલી પ્રગતિની નોંધ લીધી. જયસ્વાલે ડોભાલ અને વાંગ વચ્ચેની ચર્ચાને રચનાત્મક અને સ્વપ્નદ્રષ્ટા ગણાવી.

બેઠક પછી ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું, જેમાં જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિગ અને વડા પ્રધાન મોદીના સંયુકત માર્ગદર્શન હેઠળ, ચીન-ભારત સંબંધો ખૂબ જ નીચલા સ્તરેથી સુધર્યા છે અને હવે સુધારણા અને પુનઃપ્રાપ્તિના માર્ગ પર પાછા ફર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે સ્પષ્ટ સંમતિ છે કે ચીન અને ભારત ભાગીદાર છે, સ્પર્ધકો નહીં.

વાંગ યીએ જણાવ્યું હતું કે સરહદ પરની પરિસ્થિતિ હવે સામાન્ય રીતે શાંતિપૂર્ણ છે અને બંને પક્ષોએ સરહદ વિવાદને તેના યોગ્ય સ્થાને ઉકેલવો જોઈએ જેથી તે એકંદર દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર નકારાત્મક અસર ન કરે. ચીન બ્રિકસ અધ્યક્ષ તરીકેની તેની જવાબદારીઓ નિભાવવામાં ભારતને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે.

ચીની નિવેદનમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અજિત ડોભાલે તેમની વાતચીતમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત તાઇવાન મુદ્દા પર પોતાનો લાંબા સમયથી રહેલો વલણ જાળવી રાખે છે અને વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણથી ચીન સાથે સંબંધો વિકસાવવા અને મતભેદોનું યોગ્ય રીતે સંચાલન કરવા તૈયાર છે.

૨૦૨૦ માં ગાલવાન ખીણમાં થયેલી હિસક અથડામણ અને ત્યારબાદ ચાર વર્ષથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા લશ્કરી ગતિરોધ બાદ, બંને દેશોએ તેમના સંબંધોને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે છેલ્લા એક વર્ષમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધા છે.

રાજદ્વારી અને લશ્કરી વાટાઘાટોના અનેક રાઉન્ડ પછી, બંને પક્ષોએ પૂર્વી લદ્દાખમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પરના ઘણા ઘર્ષણ બિદુઓથી સૈનિકોને છૂટા કર્યા છે.

ઓકટોબર ૨૦૨૪ માં, બંને દેશો પૂર્વી લદ્દાખમાં છેલ્લા બે બાકી રહેલા ઘર્ષણ બિદુઓ, ડેપસાંગ અને ડેમચોકથી છૂટાછેડા પર એક સીમાચિહ્ન કરાર પર પણ પહોંચ્યા હતા.

આ ઐતિહાસિક કરારના થોડા દિવસો પછી, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કાઝાનમાં દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરી હતી અને સંબંધો સુધારવા માટે ઘણા નિર્ણયો લીધા હતા.

ગયા વર્ષે ઓગસ્ટની શરૃઆતમાં, પીએમ મોદીએ વાર્ષિક લ્ઘ્બ્ સમિટમાં હાજરી આપવા માટે ચીનના શહેર તિયાનજિનની મુલાકાત લીધી હતી. ત્યાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત ચીન સાથેના સંબંધોને પરસ્પર વિશ્વાસ, આદર અને સંવેદનશીલતાના મજબૂત પાયા પર આગળ વધારવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે