નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ચીન દ્વારા સોનાના સંદર્ભમાં લેવામાં આવતા નિર્ણયો હંમેશા મહત્વના રહ્યા છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા અહેવાલો મુજબ, ચીન પોતાના ગોલ્ડ ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઈનને લઈને કેટલાક આકરા પગલાં ભરી શકે તેમ છે. ચીન વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના ઉત્પાદક દેશોમાંનું એક છે અને તેની સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા કરવામાં આવતી સોનાની ખરીદી પણ બજારના વલણને નક્કી કરે છે. જો ચીન સોનાના સપ્લાયમાં કાપ મૂકે અથવા ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરે, તો વિશ્વભરમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
ચીનની આ રણનીતિ પાછળ તેના સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવાની અને ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની ઈચ્છા હોવાનું મનાય છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચીની બેંકોએ સોનાનો જંગી ભંડાર એકઠો કરવાનું શરૂ કર્યું છે. જો આ પ્રક્રિયા વધુ તેજ બને, તો ઓપન માર્કેટમાં સોનાની ઉપલબ્ધતા ઘટી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સોનાના પુરવઠામાં આવો કોઈપણ વિક્ષેપ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માંગ અને પુરવઠાના સંતુલનને ખોરવી નાખશે, જેના પરિણામે અન્ય દેશોએ પણ મોંઘા ભાવે સોનું ખરીદવું પડશે.
ભારત માટે ચીનના આ નિર્ણયો ખૂબ જ મહત્વના છે કારણ કે ભારત સોનાનો મોટો આયાતકાર દેશ છે. જો વૈશ્વિક સ્તરે ભાવ વધશે, તો તેની સીધી અસર ભારતીય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડશે. ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન અને તહેવારો દરમિયાન જ્યારે સોનાની માંગ ટોચ પર હોય છે, ત્યારે ચીન દ્વારા લેવાયેલા આવા પગલાં ભારતીય જ્વેલરી ઉદ્યોગ માટે પણ પડકારરૂપ બની શકે છે. સોનાના ભાવમાં આવતી અસ્થિરતાને કારણે રોકાણકારો પણ અવઢવમાં મુકાઈ શકે છે.
આગામી સમયમાં ચીન સત્તાવાર રીતે કેવા પ્રકારની જાહેરાત કરે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. ગોલ્ડ માર્કેટના વિશ્લેષકોના મતે, ચીનની આ કાર્યવાહી માત્ર આર્થિક નહીં પણ ભૌગોલિક-રાજકીય દ્રષ્ટિકોણથી પણ મહત્વની છે. ઉત્પાદન ક્ષમતામાં ફેરફાર કે નિકાસ પરના નિયંત્રણો સોનાને વધુ કિંમતી બનાવી શકે છે. આથી, રોકાણકારોએ હવે સોનામાં રોકાણ કરતા પહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના આ મોટા બદલાવોને ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી બની ગયા છે.