બેજિંગ, તા.૦૭: વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા ચીને યુએસ ડોલર સામે પોતાના ચલણ યુઆનને મજબૂત કરવા માટે એક અત્યંત મહત્વનો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. ચીનની મધ્યસ્થ બેંક 'પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઈના' (PBOC) એ યુઆનનો રેફરન્સ રેટ (મિડપોઈન્ટ) ૨૪ માર્ચ ૨૦૨૩ પછીના સૌથી ઊંચા સ્તરે સેટ કર્યો છે. આ પગલાને કારણે વૈશ્વિક વિદેશી હૂંડિયામણ બજારમાં યુઆનનું મૂલ્ય ડોલરની તુલનામાં ૬.૮૦૯૦ ના સ્તર પર પહોંચી ગયું છે, જે છેલ્લા બે વર્ષની તેની સૌથી મજબૂત સ્થિતિ દર્શાવે છે.
સામાન્ય રીતે જ્યારે યુએસ ડોલર નબળો પડે છે ત્યારે રૂપિયો, યુરો અને યેન જેવા અન્ય ચલણો મજબૂત થતા હોય છે, પરંતુ ચીનની સેન્ટ્રલ બેંકે માત્ર બજારના ભરોસે રહેવાને બદલે પોતાની મોનેટરી પોલિસી દ્વારા સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે તે યુઆનના મૂલ્યને સક્રિયપણે નિયંત્રિત અને મજબૂત કરવા માંગે છે. PBOC એ યુઆન માટે દૈનિક ફિક્સિંગ રેટ ૬.૮૪૮૭ નક્કી કર્યો છે, જે અગાઉના ૬.૮૧૩૩ કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.
નિકાસ પર અસરની ભીતિ છતાં મજબૂત પગલું
આર્થિક નિષ્ણાતો અને રોઈટર્સના અહેવાલ મુજબ, ચીન અત્યારે એક મુઝવણભરી સ્થિતિમાં છે. એક તરફ તે યુઆનને વૈશ્વિક સ્તરે શક્તિશાળી બનાવવા માંગે છે, તો બીજી તરફ જો યુઆન વધુ પડતો મજબૂત થાય તો ચીનની નિકાસ (Export) મોંઘી થઈ શકે છે. ચીનનું અર્થતંત્ર મોટાભાગે નિકાસ પર નિર્ભર હોવાથી, ચલણની મજબૂતી ચીની વસ્તુઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રીતે મોંઘી બનાવી શકે છે, જે તેના વિકાસ દર પર અસર કરી શકે છે.
વૈશ્વિક બજારો માટે સંકેત
બેંક ઓફ અમેરિકાના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ચીનનું આ પગલું માત્ર આર્થિક નથી પરંતુ વ્યૂહાત્મક પણ છે. ડોલરના વર્ચસ્વને પડકારવા માટે ચીન પોતાના ચલણને સ્થિર અને મજબૂત રાખવા માંગે છે. આ ફેરફારની અસર આગામી દિવસોમાં એશિયન બજારો અને ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશોના વેપાર સંતુલન પર પણ જોવા મળી શકે છે. અત્યારે તો સમગ્ર વિશ્વની નજર બેજિંગના આ આર્થિક પત્તાંઓ પર ટકેલી છે.